ماده ۱۰۵ قانون کار

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه در حین بازرسی، به تشخیص بازرس کار یا کارشناس بهداشت حرفه‌ای احتمال وقوع حادثه و یا بروز خطر در کارگاه داده شود،‌بازرس کار یا کارشناس بهداشت حرفه‌ای مکلف هستند مراتب را فوراً و کتباً به کارفرما یا نماینده او و نیز به رییس مستقیم خود اطلاع دهند. ‌تبصره ۱ - وزارت کار و امور اجتماعی و وزارت بهداشت و درمان آموزش پزشکی، حسب مورد گزارش بازرسان کار و کارشناسان بهداشت‌حرفه‌ای از دادسرای عمومی محل و در صورت عدم تشکیل دادسرا از دادگاه عمومی محل تقاضا خواهند کرد فوراً قرار تعطیل و لاک و مهر تمام یا‌قسمتی از کارگاه را صادر نماید. دادستان بلافاصله نسبت به صدور قرار اقدام و قرار مذکور پس از ابلاغ قابل اجرا است. ‌دستور رفع تعطیل توسط مرجع مزبور در صورتی صادر خواهد شد که بازرس کار یا کارشناس بهداشت حرفه‌ای و یا کارشناسان ذیربط دادگستری رفع‌نواقص و معایب موجود را تایید نموده باشند. ‌تبصره ۲ - کارفرما مکلف است در ایامی که به علت فوق کار تعطیل می‌شود مزد کارگران کارگاه را بپردازد. ‌تبصره ۳ - متضرران از قرارهای موضوع این ماده در صورت اعتراض به گزارش بازرس کار و یا کارشناس بهداشت حرفه‌ای و تعطیل کارگاه‌می‌توانند از مراجع مزبور، به دادگاه صالح شکایت کنند و دادگاه مکلف است به فوریت و خارج از نوبت به موضوع رسیدگی نماید. تصمیم دادگاه قطعی‌و قابل اجرا است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

اگر بازرس کار یا کارشناس بهداشت حرفه‌ای در جریان بازرسی به این تشخیص برسد که احتمال حادثه یا خطر در کارگاه وجود دارد، باید فوراً و به‌صورت کتبی موضوع را به کارفرما یا نماینده او و همچنین به رییس مستقیم خودش اطلاع بدهد.

تبصره ۱ می‌گوید وزارت کار و امور اجتماعی و وزارت بهداشت و درمان آموزش پزشکی، بر حسب مورد و بر پایه گزارش بازرسان کار و کارشناسان بهداشت حرفه‌ای، از دادسرای عمومی محل (و اگر دادسرا تشکیل نشده باشد از دادگاه عمومی محل) درخواست می‌کنند که فوراً قرار تعطیل و لاک و مهر تمام یا قسمتی از کارگاه صادر شود. دادستان بلافاصله برای صدور این قرار اقدام می‌کند و قرار پس از ابلاغ قابل اجرا است. دستور رفع تعطیل هم تنها زمانی صادر می‌شود که بازرس کار یا کارشناس بهداشت حرفه‌ای یا کارشناسان ذی‌ربط دادگستری تأیید کنند نواقص و معایب برطرف شده است.

تبصره ۲ می‌گوید کارفرما مکلف است در روزهایی که کار به این علت تعطیل می‌شود، مزد کارگران کارگاه را بپردازد. تبصره ۳ می‌گوید کسانی که از این قرارها ضرر می‌بینند، اگر به گزارش بازرس کار یا کارشناس بهداشت حرفه‌ای و تعطیلی کارگاه اعتراض داشته باشند، می‌توانند از همان مراجع به دادگاه صالح شکایت کنند؛ دادگاه باید فوری و خارج از نوبت رسیدگی کند و تصمیم آن قطعی و قابل اجرا است.

مصادیق واقعی

علی در یک کارگاه کار می‌کند. بازرس کار هنگام بازرسی احتمال خطر را تشخیص می‌دهد و مراتب را فوراً و کتباً به کارفرما و رییس مستقیم خود اطلاع می‌دهد. در ادامه، بر اساس گزارش، موضوع تعطیل و لاک و مهر بخشی از کارگاه مطرح می‌شود و در روزهایی که کار به این علت تعطیل است، کارفرما باید مزد علی و دیگر کارگران را بپردازد.
مریم از تعطیلی کارگاه و گزارش بازرس کار ضرر می‌بیند و به آن اعتراض دارد. او می‌تواند از مراجع مذکور در این ماده به دادگاه صالح شکایت کند؛ دادگاه باید فوری و خارج از نوبت به موضوع رسیدگی کند و تصمیمش قطعی و قابل اجرا است.

سؤالات پرتکرار

اگر بازرس کار احتمال وقوع حادثه یا خطر را تشخیص بدهد، باید به چه کسانی اطلاع بدهد؟

بر اساس همین ماده، بازرس کار یا کارشناس بهداشت حرفه‌ای مکلف است مراتب را فوراً و کتباً به کارفرما یا نماینده او و نیز به رییس مستقیم خود اطلاع دهد.

وقتی کارگاه به این دلیل تعطیل می‌شود، مزد کارگران را چه کسی باید بپردازد؟

طبق تبصره ۲، کارفرما مکلف است در ایامی که به این علت کار تعطیل می‌شود، مزد کارگران کارگاه را بپردازد.

اگر کسی به گزارش بازرس یا تعطیلی کارگاه اعتراض داشته باشد، چه راهی در این متن پیش‌بینی شده است؟

طبق تبصره ۳، متضرران از قرارهای موضوع این ماده می‌توانند در صورت اعتراض به گزارش بازرس کار یا کارشناس بهداشت حرفه‌ای و تعطیل کارگاه، از مراجع مزبور به دادگاه صالح شکایت کنند؛ دادگاه مکلف است فوری و خارج از نوبت رسیدگی کند و تصمیم آن قطعی و قابل اجرا است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون کار ←