ماده ۱۰۲ قانون کار

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

بازرسان کار و کارشناسان بهداشت کار نمی‌توانند در کارگاهی اقدام به بازرسی نمایند که خود یا یکی از بستگان سببی آنها تا طبقه سوم و‌یا یکی از اقربای سببی درجه اول ایشان به طور مستقیم در آن ذینفع باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده یک محدودیت برای بازرسان کار و کارشناسان بهداشت کار تعیین می‌کند: آن‌ها نباید در کارگاهی بازرسی کنند که خودشان یا برخی از نزدیکانشان به‌طور مستقیم در آن نفع داشته باشند. «ذی‌نفع بودن» یعنی آن شخص از آن کارگاه منفعتی می‌برد و این نفع باید «مستقیم» باشد، نه با واسطه.

نزدیکانی که در متن ذکر شده‌اند دو دسته‌اند: «بستگان سببی» (نسبتی که از راه ازدواج ایجاد می‌شود) تا طبقه سوم، و «اقربای سببی درجه اول» (نزدیک‌ترین نسبت‌های سببی). نکته این است که در همین متن، در هر دو مورد واژهٔ «سببی» به کار رفته و اشاره‌ای به نسبت‌های نسبی (خویشاوندی خونی) نشده است.

متن این ماده تبصره یا استثنا ندارد و توضیح نمی‌دهد که «ذی‌نفع مستقیم» یا «طبقه سوم» و «درجه اول» دقیقاً چه معنایی دارند؛ به همین دلیل تعیین مصداق در موارد مرزی، بر اساس همین متن به‌سادگی روشن نیست.

مصادیق واقعی

مریم بازرس کار است و همسرش (نسبت سببی) در کارگاهی به‌طور مستقیم نفع دارد؛ مریم نمی‌تواند بازرسی آن کارگاه را انجام دهد.
علی کارشناس بهداشت کار است و پدر همسرش در کارگاهی که باید بازرسی شود، به‌طور مستقیم ذی‌نفع است؛ علی نباید آن کارگاه را بازرسی کند.

سؤالات پرتکرار

اگر خود بازرس کار در کارگاه مورد بازرسی نفع داشته باشد، تکلیف چیست؟

بر اساس این ماده، او نمی‌تواند در آن کارگاه بازرسی انجام دهد، چون خودش به‌طور مستقیم در آن ذی‌نفع است.

آیا این محدودیت برای بستگان خونی (نسبی) هم هست؟

در همین متن، فقط از «بستگان سببی تا طبقه سوم» و «اقربای سببی درجه اول» نام برده شده و دربارهٔ بستگان نسبی چیزی گفته نشده است.

اگر بازرس با وجود این محدودیت بازرسی کند، چه اتفاقی می‌افتد؟

این متن فقط حکم منع را بیان می‌کند و دربارهٔ نتیجه یا پیامد بازرسی در چنین حالتی هیچ توضیحی نداده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون کار ←