ماده ۱ قانون پایانه ‌های فروشگاهی و سامانه مودیان

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در این قانون، اصطلاحات زیر در معانی مشروحه مربوط به ‌کار می‌ روند: الف - سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور ب - پایانه فروشگاهی: رایانه، دستگاه کارتخوان بانکی (pos)، درگاه پرداخت الکترونیکی یا هر وسیله دیگری که امکان اتصال به شبکه ‌های الکترونیکی پرداخت رسمی کشور و سامانه مودیان را داشته و از قابلیت صدور صورتحساب الکترونیکی برخوردار باشد. پ (اصلاحی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸)- سامانه مودیان: سامانه ای است تحت مدیریت سازمان که در آن به هر شخص حقیقی و حقوقی حسب مورد مطابق مقررات این قانون، کارپوشه های تجاری یا غیرتجاری یا هر دو اختصاص یافته و تبادل اطلاعات میان اشخاص مذکور و سازمان، صرفاً از طریق آن انجام می‌شود. اشخاص مذکور می‌توانند با استفاده از هرگونه سخت افزار یا نرم افزار اعم از رایانه شخصی، پایانه فروشگاهی، سامانه های ابری یا هر وسیله دیگری که حافظه مالیاتی به آن متصل شده باشد، به سامانه مودیان متصل شوند. مرجع نهایی ثبت، صدور و استعلام صورتحساب الکترونیکی، سامانه مودیان می‌باشد. ت (اصلاحی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸)- حافظه مالیاتی: نوعی حافظه الکترونیکی است که برای ثبت و نگهداری اطلاعات مندرج در صورتحساب های الکترونیکی و انتقال آن به سامانه مودیان مورد استفاده قرار می‌گیرد. حافظه مالیاتی می‌تواند به شکل سخت افزاری یا نرم افزاری باشد. حافظه مالیاتی تحت نظارت سازمان، توسط صادرکننده صورتحساب الکترونیکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. هر حافظه مالیاتی باید دارای شماره شناسه یکتا باشد. شناسه یکتای حافظه مالیاتی توسط سازمان اختصاص داده می‌شود. ث (اصلاحی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸)- صورتحساب الکترونیکی: صورتحساب یا کاربرگ (فرم) الکترونیکی دارای شماره منحصر به فرد مالیاتی که اطلاعات مندرج در آن، در حافظه مالیاتی ذخیره می‌شود. مشخصات و اقلام اطلاعاتی صورتحساب الکترونیکی، توسط سازمان تعیین و اعلام می‌شود. در مواردی که از دستگاه کارتخوان بانکی یا درگاه پرداخت الکترونیکی به عنوان پایانه فروشگاهی استفاده می‌شود، رسید یا گزارش الکترونیکی پرداخت خرید صادره در حکم صورتحساب الکترونیکی است. ج(اصلاحی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸)- اشخاص مشمول: ۱ - اشخاص تجاری: کلیه اشخاص حقیقی موضوع فصل دوم از باب سوم قانون مالیات های مستقیم و کلیه اشخاص حقیقی که از طریق اشتغال به مشاغل موضوع «فصل چهارم از باب سوم قانون مالیات های مستقیم» درآمد تحصیل می کنند و کلیه اشخاص حقیقی مشمول «ماده (۷۷) قانون مالیات های مستقیم» و همچنین کلیه اشخاص حقوقی ایرانی دارای فعالیت های انتفاعی یا غیرانتفاعی و کلیه اشخاص حقوقی غیرایرانی که در ایران دارای شعبه، نماینده یا کارگزار یا امثال آنها هستند. در این قانون هرگاه از عبارت های «مودی» و «مودیان» استفاده می‌شود، مراد اشخاص مذکور در این جزء است. ۲ - اشخاص غیرتجاری: کلیه اشخاص حقیقی در کلیه مناطق کشور از جمله مناطق آزاد تجاری - صنعتی و ویژه اقتصادی که دارای «شماره ملی» یا «شماره اختصاصی (فراگیر) اتباع خارجی» هستند. در این قانون هر گاه از عبارت «مصرف کننده نهایی» استفاده می‌شود، مراد اشخاص مذکور در این جزء است. هر شخص غیرتجاری در صورت ثبت نام در نظام مالیاتی، نسبت به فعالیت های موضوع جزء (۱) این بند شخص تجاری محسوب می ‎شود.چ - شرکتهای معتمد ارائه‌کننده خدمات مالیاتی: اشخاص حقوقی دارای پروانه هستند که حسب ضوابط و دستورالعمل ‌های ابلاغی سازمان، نسبت به ارائه مشاوره و آموزش‌ های لازم به مودیان، نصب و پشتیبانی تجهیزات مورد نیاز برای ارائه خدمات مالیاتی از قبیل خدمات مربوط به صدور صورتحساب الکترونیکی و سایر امور غیر حاکمیتی (به تشخیص سازمان) با سازمان همکاری می ‌کنند. چ - شرکتهای معتمد ارائه‌کننده خدمات مالیاتی: اشخاص حقوقی دارای پروانه هستند که حسب ضوابط و دستورالعمل های ابلاغی سازمان، نسبت به ارائه مشاوره و آموزش های لازم به مودیان، نصب و پشتیبانی تجهیزات مورد نیاز برای ارائه خدمات مالیاتی از قبیل خدمات مربوط به صدور صورتحساب الکترونیکی و سایر امور غیر حاکمیتی (به تشخیص سازمان) با سازمان همکاری می کنند. ح - کارگروه راهبری سامانه مودیان: به ‌منظور سیاستگذاری در چهارچوب این قانون و با رعایت اسناد بالادستی و ایجاد هماهنگی بین نهادهای ذی‌ ربط و نیز تدوین استانداردهای تبادل اطلاعات، در چهارچوب ملی تعامل‌ پذیری اطلاعات، کارگروهی با حضور نمایندگان تام الاختیار سازمان و وزارتخانه‌ های «ارتباطات و فناوری اطلاعات»، «صنعت، معدن و تجارت» و «اطلاعات» و بانک مرکزی تشکیل می ‌شود. نمایندگان عضو کارگروه راهبری سامانه مودیان باید از میان کارکنان دستگاههای اجرائی مذکور انتخاب شوند. کارگروه راهبری سامانه مودیان به ریاست رئیس سازمان تشکیل می‌ شود. مصوبات این کارگروه پس از تأیید وزیران امور اقتصادی و دارایی و ارتباطات و فناوری اطلاعات لازم الاجراء می‌ باشد. خ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸)- کارپوشه تجاری: کارپوشه ای که در سامانه مودیان صرفاً به «اشخاص تجاری» اختصاص می یابد. در این قانون هرجا واژه «کارپوشه» به کار رفته، منظور کارپوشه تجاری است. به هر شخص تجاری یک «کارپوشه تجاری» یکتا تخصیص می یابد. د (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸)- کارپوشه غیرتجاری: کارپوشه ای که در سامانه مودیان به «اشخاص غیرتجاری» اختصاص می یابد؛ به هر شخص غیرتجاری یک «کارپوشه غیرتجاری» یکتا تخصیص می یابد. ذ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸)- حساب تجاری: هر گونه حساب اعم از ارزی و ریالی متعلق به اشخاص تجاری نزد اشخاص موضوع بند «الف» ماده (۱۱) این قانون، حساب تجاری محسوب می‌شود. ر (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸)- حساب غیرتجاری: هرگونه حساب اعم از ارزی و ریالی متعلق به اشخاص غیرتجاری نزد اشخاص موضوع بند «الف» ماده (۱۱) این قانون، حساب غیرتجاری محسوب می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده اصطلاح‌های کلیدی «قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان» را تعریف می‌کند. «سازمان» یعنی سازمان امور مالیاتی کشور. «پایانه فروشگاهی» هر وسیله‌ای است که بتواند به شبکه‌های الکترونیکی پرداخت رسمی کشور و سامانه مودیان وصل شود و امکان صدور صورتحساب الکترونیکی داشته باشد؛ مثل رایانه، کارتخوان بانکی (POS)، درگاه پرداخت الکترونیکی یا هر وسیله دیگری. «سامانه مودیان» سامانه‌ای زیر مدیریت سازمان است که به هر شخص حقیقی و حقوقی، بسته به مورد، کارپوشه تجاری یا غیرتجاری یا هر دو داده می‌شود و همه تبادل اطلاعات میان اشخاص و سازمان فقط از راه آن انجام می‌شود؛ این سامانه مرجع نهایی ثبت، صدور و استعلام صورتحساب الکترونیکی است. «حافظه مالیاتی» حافظه‌ای الکترونیکی (سخت‌افزاری یا نرم‌افزاری) برای ثبت و نگهداری اطلاعات صورتحساب‌های الکترونیکی و انتقال آن به سامانه مودیان است که تحت نظارت سازمان و با شناسه یکتای اختصاص‌یافته از سوی سازمان استفاده می‌شود. «صورتحساب الکترونیکی» صورتحساب یا فرم الکترونیکی دارای شماره منحصربه‌فرد مالیاتی است که اطلاعاتش در حافظه مالیاتی ذخیره می‌شود و مشخصات اقلام اطلاعاتی آن را سازمان تعیین و اعلام می‌کند.

متن همچنین «اشخاص مشمول» را به دو دسته تقسیم می‌کند: اشخاص تجاری و اشخاص غیرتجاری. اشخاص تجاری شامل گروه‌هایی از اشخاص حقیقی است که در این بند با ارجاع به فصل دوم از باب سوم، فصل چهارم از باب سوم و ماده (77) قانون مالیات‌های مستقیم توصیف شده‌اند، به‌همراه کلیه اشخاص حقوقی ایرانی دارای فعالیت انتفاعی یا غیرانتفاعی و اشخاص حقوقی غیرایرانی که در ایران شعبه، نماینده، کارگزار یا مانند آن دارند؛ در این قانون واژه‌های «مودی» و «مودیان» به همین اشخاص اشاره دارد. اشخاص غیرتجاری کلیه اشخاص حقیقی در همه مناطق کشور، از جمله مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی و ویژه اقتصادی، هستند که شماره ملی یا شماره اختصاصی (فراگیر) اتباع خارجی دارند و در این قانون «مصرف‌کننده نهایی» نامیده می‌شوند؛ هر شخص غیرتجاری اگر در نظام مالیاتی ثبت‌نام کند، نسبت به فعالیت‌های موضوع جزء (1) شخص تجاری به حساب می‌آید. در ادامه، کارپوشه تجاری و کارپوشه غیرتجاری، حساب تجاری و حساب غیرتجاری، شرکت‌های معتمد ارائه‌کننده خدمات مالیاتی و کارگروه راهبری سامانه مودیان تعریف شده‌اند.

چند نکته را باید صادقانه گفت: متن به فصل دوم و فصل چهارم از باب سوم و ماده (77) قانون مالیات‌های مستقیم و نیز به بند «الف» ماده (11) همین قانون ارجاع داده است، اما محتوای آن‌ها را بیان نمی‌کند و من از آن‌ها چیزی نمی‌دانم. همچنین بند «چ» درباره شرکت‌های معتمد در متن دو بار تکرار شده است. درباره اینکه این ماده هنوز معتبر است یا اصلاح یا نسخ شده، در این متن چیزی گفته نشده است.

مصادیق واقعی

علی یک مغازه دارد و یک دستگاه کارتخوان بانکی. وقتی مشتری خرید را با کارت می‌پردازد، بر اساس این متن آن دستگاه در نقش پایانه فروشگاهی است و رسید یا گزارش الکترونیکی پرداخت صادرشده در حکم صورتحساب الکترونیکی است.
مریم شخص حقیقی با شماره ملی است و در حالت عادی در این قانون «شخص غیرتجاری» و «مصرف‌کننده نهایی» شمرده می‌شود؛ اما اگر در نظام مالیاتی ثبت‌نام کند و فعالیت‌های موضوع جزء (1) بند «ج» را انجام دهد، نسبت به همان فعالیت‌ها شخص تجاری محسوب می‌شود.

سؤالات پرتکرار

پایانه فروشگاهی دقیقاً چه چیزهایی را شامل می‌شود؟

بر اساس بند «ب» این ماده: رایانه، دستگاه کارتخوان بانکی (POS)، درگاه پرداخت الکترونیکی یا هر وسیله دیگری که امکان اتصال به شبکه‌های الکترونیکی پرداخت رسمی کشور و سامانه مودیان را داشته باشد و بتواند صورتحساب الکترونیکی صادر کند.

اگر من یک شخص عادی با شماره ملی باشم، در این قانون چه نام دارم؟

طبق جزء (2) بند «ج»، اشخاص حقیقی در همه مناطق کشور که شماره ملی یا شماره اختصاصی (فراگیر) اتباع خارجی دارند «شخص غیرتجاری» هستند و در این قانون «مصرف‌کننده نهایی» نامیده می‌شوند.

برای وصل شدن به سامانه مودیان حتماً باید دستگاه مشخصی داشته باشم؟

متن بند «پ» می‌گوید اشخاص می‌توانند با هرگونه سخت‌افزار یا نرم‌افزار، از جمله رایانه شخصی، پایانه فروشگاهی، سامانه‌های ابری یا هر وسیله دیگری که حافظه مالیاتی به آن متصل شده باشد، به سامانه مودیان متصل شوند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون پایانه ‌های فروشگاهی و سامانه مودیان ←