ماده ۳۹ قانون نظارت بر رفتار قضات

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه قاضی در مظان ارتکاب جرم عمدی قرار گیرد، دادستان موضوع را بررسی و چنانچه دلایل و قرائن، دلالت بر توجه اتهام داشته باشد، تعلیق وی از سمت قضائی را تا صدور رای قطعی توسط مرجع ذی‌صلاح و اجرای آن، از دادگاه عالی تقاضا می‌کند. دادگاه مذکور پس از رسیدگی به دلایل، تصمیم مقتضی اتخاذ می‌نماید.

تبصره ۱

مرجع کیفری صالح می‌تواند تعلیق قاضی را جهت اقدام مقتضی از دادستان درخواست نماید.

تبصره ۲

دادستان مکلف است، پیش از اظهارنظر راجع به تعلیق قاضی به وی اعلام کند که می‌تواند ظرف یک هفته پس از ابلاغ، اظهارات خود را به‌طور کتبی یا با حضور در دادسرا اعلام نماید. دادگاه عالی نیز در صورت اقتضاء به همین ترتیب اقدام می‌نماید.

تبصره ۳

در صورتی که درخواست تعلیق قاضی از سوی دادسرا یا دادگاه عالی رد شود و پس از آن دلیل جدیدی کشف شود، مرجع کیفری صالح می‌تواند بررسی مجدد موضوع تعلیق را از دادستان درخواست نماید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که یک قاضی احتمال می‌رود جرم عمدی انجام داده باشد. در چنین حالتی، دادستان موضوع را بررسی می‌کند و اگر دلایل و نشانه‌ها به‌گونه‌ای باشد که اتهام را جدی نشان دهد، از «دادگاه عالی» می‌خواهد که آن قاضی را تا زمانی که رأی قطعی صادر و اجرا شود، از کار قضایی معلق کند. دادگاه عالی هم پس از بررسی دلایل، تصمیم مناسب را می‌گیرد.

تبصره ۱ می‌گوید مرجع کیفری صالح (یعنی مرجعی که صلاحیت رسیدگی کیفری دارد) هم می‌تواند برای انجام اقدام لازم، تعلیق قاضی را از دادستان بخواهد. تبصره ۲ تکلیفی برای دادستان تعیین می‌کند: پیش از آنکه دربارهٔ تعلیق قاضی نظر بدهد، باید به او اطلاع دهد که می‌تواند ظرف یک هفته پس از ابلاغ، حرف‌های خود را کتبی بگوید یا در دادسرا حاضر شود؛ دادگاه عالی هم در صورت اقتضاء همین کار را می‌کند.

تبصره ۳ به حالتی مربوط است که درخواست تعلیق از سوی دادسرا یا دادگاه عالی رد شود؛ در این صورت اگر بعداً دلیل جدیدی پیدا شود، مرجع کیفری صالح می‌تواند بررسی دوبارهٔ موضوع تعلیق را از دادستان درخواست کند.

مصادیق واقعی

فرض کنید قاضی به نام علی در مظان ارتکاب یک جرم عمدی قرار می‌گیرد. دادستان دلایل را بررسی می‌کند و چون نشانه‌ها را جدی می‌بیند، از دادگاه عالی درخواست می‌کند که علی تا صدور و اجرای رأی قطعی از سمت قضایی معلق شود. دادگاه عالی پس از بررسی، تصمیم خود را می‌گیرد.
فرض کنید درخواست تعلیق قاضی به نام مریم از سوی دادسرا رد می‌شود. بعداً دلیل جدیدی کشف می‌شود؛ در این حالت مرجع کیفری صالح می‌تواند بررسی مجدد موضوع تعلیق را از دادستان بخواهد.

سؤالات پرتکرار

چه کسی از دادگاه عالی درخواست تعلیق قاضی را می‌کند؟

بر اساس این ماده، دادستان موضوع را بررسی می‌کند و اگر دلایل و قرائن دلالت بر توجه اتهام داشته باشد، تعلیق قاضی را تا صدور رأی قطعی و اجرای آن از دادگاه عالی تقاضا می‌کند.

قاضی پیش از اظهارنظر دادستان دربارهٔ تعلیقش چه حقی دارد؟

طبق تبصره ۲، دادستان مکلف است پیش از اظهارنظر به قاضی اعلام کند که می‌تواند ظرف یک هفته پس از ابلاغ، اظهارات خود را کتبی یا با حضور در دادسرا بیان کند. دادگاه عالی نیز در صورت اقتضاء به همین ترتیب اقدام می‌کند.

اگر درخواست تعلیق رد شود، آیا امکان بررسی دوباره وجود دارد؟

طبق تبصره ۳، اگر درخواست تعلیق از سوی دادسرا یا دادگاه عالی رد شود و بعد دلیل جدیدی کشف شود، مرجع کیفری صالح می‌تواند بررسی مجدد موضوع تعلیق را از دادستان درخواست کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون نظارت بر رفتار قضات ←