ماده ۹ قانون مطبوعات

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۳۷۹/۰۱/۳۰

الف - شخص حقیقی متقاضی امتیاز باید دارای شرایط زیر باشد: ۱- تابعیت ایران. ۲- دارا بودن حداقل ۲۵ سال سن. ۳- عدم حجر و ورشکستگی به تقلب و تقصیر. ۴- عدم اشتهار به فساد اخلاق و سابقه محکومیت کیفری براساس موازین اسلامی که موجب محرومیت از حقوق اجتماعی باشد. ۵- داشتن صلاحیت علمی در حد لیسانس و یا پایان سطح در علوم حوزه‌ای به تشخیص هیأت نظارت موضوع ماده (۱۰) این قانون. ۶- پایبندی و التزام عملی به قانون اساسی. ب - اشخاص حقوقی متقاضی امتیاز باید دارای شرایط ذیل باشند: ۱- مراحل قانونی ثبت شخصیت حقوقی طی شده باشد و در اساسنامه و یا قانون تشکیل خود مجاز به انتشار نشریه باشد. ۲- زمینه فعالیت نشریه مرتبط با زمینه فعالیت شخص حقوقی بوده و محدوده جغرافیائی انتشار آن همان محدوده جغرافیائی شخصیت حقوقی باشد.

تبصره ۱

متقاضی امتیاز نشریه موظف است خود یا شخص دیگری را بعنوان مدیرمسئول واجد شرایط مندرج در این ماده معرفی نماید.

تبصره ۲

برای نشریات داخلی یک سازمان، موسسه و شرکت دولتی یا خصوصی که فقط برای استفاده کارکنان منتشر و رایگان در اختیار آنان قرار ‌میگیرد تنها اجازه وزارت ارشاد اسلامی با رعایت ماده ۲ این قانون کافی است.

تبصره ۳

با یک پروانه نمیتوان بیش از یک نشریه منتشر کرد. ‌

تبصره ۴

صاحب امتیاز در قبال خط مشی کلی نشریه مسئول است و مسئولیت یکایک مطالبی که در نشریه به چاپ میرسد و دیگر امور در‌رابطه با نشریه بعهده مدیرمسئول خواهد بود. ‌ ‌تبصره ۵ (اصلاحی ۱۳۷۹/۰۱/۳۰)- نخست وزیران، وزیران، استانداران، امرای ارتش و شهربانی، ژاندارمری روسای سازمانهای دولتی، مدیران عامل و روسای هیأت مدیره ‌شرکتها و بانک‌های دولتی و کلیه شرکتها و موسساتی که شمول حکم در مورد آن مستلزم ذکر نام است، نمایندگان مجلسین، سفرا، فرمانداران، شهرداران،‌ روسای انجمنهای شهر و شهرستان تهران و مراکز استانها، اعضای ساواک، روسای دفاتر رستاخیز در تهران و مراکز استانها و شهرستانها و وابستگان به‌رژیم سابق که در فاصله زمانی پانزدهم خرداد ۱۳۴۲ تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ در مشاغل مذکور بوده و همچنین کسانی که در این مدت از طریق مطبوعات،‌ رادیو تلویزیون با سخنرانی در اجتماعات خدمتگزار تبلیغاتی رژیم گذشته بوده‌اند، از انتشار نشریه و هرگونه فعالیت مطبوعاتی محرومند.

تبصره ۶الحاقی ۱۳۷۹/۰۱/۳۰

هیأت نظارت موظف است جهت بررسی صلاحیت متقاضی و مدیرمسئول از مراجع ذی صلاح (‌وزارت اطلاعات و دادگستری و نیروی‌ انتظامی جمهوری اسلامی ایران) استعلام نمایند. مراجع مذکور موظفند حداکثر تا دو ماه نظر خود را همراه مستندات و مدارک معتبر به هیأت نظارت‌ اعلام نمایند. در صورت عدم پاسخ از سوی مراجع مذکور و فقدان دلیل دیگر صلاحیت آنان تأیید شده تلقی می‌ گردد.

تبصره ۷الحاقی ۱۳۷۹/۰۱/۳۰

مسئولیت مقالات و مطالبی که در نشریه منتشر می‌ شود به عهده مدیرمسئول است ولی این مسئولیت نافی مسئولیت نویسنده و سایر‌ اشخاصی که در ارتکاب جرم دخالت داشته باشند نخواهد بود.

تبصره ۸الحاقی ۱۳۷۹/۰۱/۳۰

اعضاء و هواداران گروههای ضد انقلاب و یا گروههای غیرقانونی و محکومین دادگاه‌های انقلاب اسلامی که به جرم اعمال ضد انقلابی و یا‌ علیه امنیت داخلی و خارجی محکومیت یافته‌اند و همچنین کسانی که علیه نظام جمهوری اسلامی ایران فعالیت و یا تبلیغ می‌ کنند حق هیچگونه‌ فعالیت مطبوعاتی و قبول سمت در نشریات را ندارند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید چه کسی می‌تواند امتیاز انتشار یک نشریه را بگیرد. اگر متقاضی یک شخص حقیقی (یعنی یک انسان) باشد، باید تابعیت ایران داشته باشد، حداقل ۲۵ سال سن داشته باشد، محجور یا ورشکسته به تقلب و تقصیر نباشد، به فساد اخلاقی مشهور نباشد و سابقه محکومیت کیفری‌ای که بر اساس موازین اسلامی موجب محرومیت از حقوق اجتماعی می‌شود نداشته باشد. همچنین باید صلاحیت علمی در حد لیسانس یا پایان سطح در علوم حوزوی را داشته باشد که تشخیص آن با هیأت نظارت موضوع ماده ۱۰ است، و به قانون اساسی پایبند و ملتزم به آن باشد.

اگر متقاضی یک شخص حقوقی (مثل شرکت یا مؤسسه) باشد، باید مراحل قانونی ثبت آن طی شده باشد و در اساسنامه یا قانون تشکیلش اجازهٔ انتشار نشریه داشته باشد. همچنین موضوع فعالیت نشریه باید با زمینهٔ فعالیت خود شخص حقوقی مرتبط باشد و محدودهٔ جغرافیایی انتشار نشریه همان محدودهٔ جغرافیایی شخص حقوقی باشد.

تبصره‌های این ماده نکات دیگری اضافه می‌کنند: متقاضی باید خودش یا فرد دیگری را به‌عنوان مدیرمسئول واجد شرایط معرفی کند؛ برای نشریات داخلی سازمان‌ها و شرکت‌ها که فقط برای کارکنان و رایگان منتشر می‌شوند، اجازهٔ وزارت ارشاد با رعایت ماده ۲ کافی است؛ با یک پروانه نمی‌توان بیش از یک نشریه منتشر کرد؛ صاحب امتیاز مسئول خط‌مشی کلی نشریه است و مسئولیت تک‌تک مطالب چاپ‌شده و دیگر امور نشریه بر عهدهٔ مدیرمسئول است؛ گروه‌هایی از افراد که در تبصره ۵ فهرست شده‌اند از انتشار نشریه و هرگونه فعالیت مطبوعاتی محرومند؛ هیأت نظارت باید دربارهٔ صلاحیت متقاضی و مدیرمسئول از وزارت اطلاعات، دادگستری و نیروی انتظامی استعلام کند و این مراجع حداکثر تا دو ماه باید نظر خود را با مستندات بفرستند و اگر پاسخی ندهند و دلیل دیگری نباشد، صلاحیت تأییدشده تلقی می‌شود؛ مسئولیت مقالات و مطالب منتشرشده با مدیرمسئول است ولی این مسئولیت، مسئولیت نویسنده و سایر دخالت‌کنندگان در جرم را از بین نمی‌برد؛ و اعضا و هواداران گروه‌های ضد انقلاب یا گروه‌های غیرقانونی و محکومین دادگاه‌های انقلاب اسلامی به جرم اعمال ضد انقلابی یا علیه امنیت داخلی و خارجی، و همچنین کسانی که علیه نظام جمهوری اسلامی ایران فعالیت یا تبلیغ می‌کنند، حق هیچ‌گونه فعالیت مطبوعاتی و قبول سمت در نشریات را ندارند.

مصادیق واقعی

علی ۲۳ ساله است و می‌خواهد امتیاز یک نشریه را بگیرد؛ بر اساس بند الف این ماده، شرط حداقل ۲۵ سال سن را ندارد.
شرکتی با نام فرضی «شرکت مریم» می‌خواهد نشریه‌ای منتشر کند که موضوع آن با زمینهٔ فعالیت خود شرکت مرتبط نیست و در محدودهٔ جغرافیایی دیگری منتشر شود؛ این با بند ب این ماده هم‌خوان نیست.

سؤالات پرتکرار

حداقل سن برای گرفتن امتیاز نشریه چقدر است؟

بر اساس بند الف این ماده، شخص حقیقی متقاضی باید حداقل ۲۵ سال سن داشته باشد.

اگر یک شرکت بخواهد امتیاز نشریه بگیرد، چه شرط‌هایی دارد؟

بر اساس بند ب، باید مراحل قانونی ثبت شخصیت حقوقی طی شده باشد و در اساسنامه یا قانون تشکیل خود مجاز به انتشار نشریه باشد، زمینهٔ فعالیت نشریه با زمینهٔ فعالیت شخص حقوقی مرتبط باشد و محدودهٔ جغرافیایی انتشار نشریه همان محدودهٔ جغرافیایی شخصیت حقوقی باشد.

مسئولیت مطالب چاپ‌شده در نشریه با چه کسی است؟

بر اساس تبصره‌های ۴ و ۷، صاحب امتیاز مسئول خط‌مشی کلی نشریه است و مسئولیت یکایک مطالب چاپ‌شده و دیگر امور نشریه بر عهدهٔ مدیرمسئول است؛ البته این مسئولیت، مسئولیت نویسنده و سایر اشخاصی که در ارتکاب جرم دخالت داشته‌اند را از بین نمی‌برد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مطبوعات ←
ماده ۹ قانون مطبوعات — لویادسک