ماده ۶ قانون مطبوعات

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۳۷۹/۰۱/۳۰

نشریات جز در موارد اخلال به مبانی و احکام اسلام و حقوق عمومی و خصوصی که در این فصل مشخص می‌شوند آزادند. ۱ - نشر مطالب الحادی و مخالف موازین اسلامی و ترویج مطالبی که به اساس جمهوری اسلامی لطمه وارد کند. ۲ - اشاعه فحشاء و منکرات و انتشار عکسها و تصاویر و مطالب خلاف عفت عمومی. ۳ - تبلیغ و ترویج اسراف و تبذیر. ۴ - ایجاد اختلاف ما بین اقشار جامعه، بویژه از طریق طرح مسائل نژادی و قومی. ۵ (الحاقی ۱۳۷۷/۰۵/۲۱)- استفاده ابزاری از افراد (‌اعم از زن و مرد) در تصاویر و محتوی، تحقیر و توهین به جنس زن، تبلیغ تشریفات و تجملات نامشروع و غیرقانونی. ۶ (اصلاحی ۱۳۷۷/۰۵/۲۱)- تحریص و تشویق افراد و گروهها به ارتکاب اعمالی علیه امنیت، حیثیت و منافع جمهوری اسلامی ایران در داخل یا خارج. ۷ (اصلاحی ۱۳۷۷/۰۵/۲۱)- فاش نمودن و انتشار اسناد و دستورها و مسائل محرمانه، اسرار نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، نقشه و استحکامات نظامی، انتشار‌ مذاکرات غیرعلنی مجلس شورای اسلامی و محاکم غیرعلنی دادگستری و تحقیقات مراجع قضایی بدون مجوز قانونی. ۸ (اصلاحی ۱۳۷۷/۰۵/۲۱)- اهانت به دین مبین اسلام و مقدسات آن و همچنین اهانت به مقام معظم رهبری و مراجع مسلم تقلید. ۹ (اصلاحی ۱۳۷۷/۰۵/۲۱)- افترا به مقامات، نهادها، ارگانها و هر یک از افراد کشور و توهین به اشخاص حقیقی و حقوقی که حرمت شرعی دارند، اگر چه از طریق انتشار‌ عکس یا کاریکاتور باشد. ۱۰ (اصلاحی ۱۳۷۷/۰۵/۲۱)- سرقتهای ادبی و همچنین نقل مطالب از مطبوعات و احزاب و گروههای منحرف و مخالف اسلام (‌داخلی و خارجی) به نحوی که تبلیغ از آنها‌ باشد (حدود موارد فوق را آیین‌ نامه مشخص می‌ کند). ۱۱ (الحاقی ۱۳۷۹/۰۱/۳۰)- پخش شایعات و مطالب خلاف واقع و یا تحریف مطالب دیگران. ۱۲ (الحاقی ۱۳۷۹/۰۱/۳۰)- انتشار مطلب علیه اصول قانون اساسی.

تبصره ۱

سرقت ادبی عبارتست از نسبت دادن عمدی تمام یا بخش قابل توجهی از آثار و نوشته‌ های دیگران به خود یا غیر ولو به صورت ‌ترجمه.

تبصره ۲الحاقی ۱۳۷۷/۰۵/۲۱

متخلف از موارد مندرج در این ماده مستوجب مجازاتهای مقرر در ماده (۶۹۸) قانون مجازات اسلامی خواهد بود و در صورت اصرار‌ مستوجب تشدید مجازات و لغو پروانه می‌ باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اصل بر این است که نشریات آزادند، اما این آزادی مطلق نیست. اگر مطلبی به «مبانی و احکام اسلام» یا به «حقوق عمومی و خصوصی» آسیب بزند و در همین فصل مشخص شده باشد، دیگر آزاد نیست. بعد از این حکم کلی، دوازده مورد به عنوان مصداق‌های این محدودیت فهرست شده است؛ مثل نشر مطالب الحادی و مخالف موازین اسلامی، اشاعه فحشا و مطالب خلاف عفت عمومی، تبلیغ اسراف و تبذیر، ایجاد اختلاف بین اقشار جامعه (به‌ویژه با طرح مسائل نژادی و قومی)، استفاده ابزاری از افراد و تحقیر و توهین به جنس زن و تبلیغ تجملات نامشروع، تشویق به اعمال علیه امنیت و حیثیت و منافع جمهوری اسلامی ایران، افشای اسناد و مسائل محرمانه و اسرار نیروهای مسلح و انتشار مذاکرات غیرعلنی مجلس و محاکم غیرعلنی و تحقیقات مراجع قضایی بدون مجوز، اهانت به دین اسلام و مقدسات و به مقام معظم رهبری و مراجع مسلم تقلید، افترا به مقامات و نهادها و افراد و توهین به اشخاصی که حرمت شرعی دارند (حتی از طریق عکس یا کاریکاتور)، سرقت‌های ادبی و نقل مطالب از مطبوعات و احزاب و گروه‌های منحرف و مخالف اسلام به شکل تبلیغ آن‌ها، پخش شایعات و مطالب خلاف واقع یا تحریف مطالب دیگران، و انتشار مطلب علیه اصول قانون اساسی. از خود متن برمی‌آید که بعضی از این بندها در سال‌های ۱۳۷۷ و ۱۳۷۹ اصلاحی یا الحاقی هستند و در پایان بند ۱۰ آمده که حدود این موارد را آیین‌نامه مشخص می‌کند.

دو تبصره هم زیر همین ماده آمده است. تبصره ۱ می‌گوید «سرقت ادبی» یعنی نسبت دادن عمدی تمام یا بخش قابل توجهی از آثار و نوشته‌های دیگران به خود یا به شخص دیگر، حتی اگر به صورت ترجمه باشد. تبصره ۲ می‌گوید کسی که یکی از موارد این ماده را انجام دهد، مستوجب مجازات‌های مقرر در ماده (۶۹۸) قانون مجازات اسلامی است و اگر اصرار کند، مجازاتش تشدید می‌شود و پروانه‌اش لغو می‌گردد. این تبصره فقط به ماده ۶۹۸ ارجاع داده و محتوای آن ماده در این متن نیامده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی مدیر یک نشریه است و در یکی از شماره‌ها کاریکاتوری چاپ می‌کند که در آن به یک شخص حقیقی توهین شده است. این کار مصداق بند ۹ همین ماده است.
فرض کنید مریم مطلبی را از نوشته‌های فرد دیگری برمی‌دارد و بدون اشاره به نویسنده اصلی، آن را به نام خودش چاپ می‌کند. بر اساس تبصره ۱، این کار سرقت ادبی است.

سؤالات پرتکرار

آیا نشریات در ایران آزادند؟

طبق همین ماده، نشریات آزادند، مگر در مواردی که به مبانی و احکام اسلام یا حقوق عمومی و خصوصی اخلال وارد کنند و آن موارد در همین فصل مشخص شده باشد.

اگر یک نشریه یکی از موارد دوازده‌گانه این ماده را انجام دهد، چه مجازاتی دارد؟

تبصره ۲ می‌گوید مستوجب مجازات‌های مقرر در ماده (۶۹۸) قانون مجازات اسلامی است و اگر اصرار کند، مجازات تشدید می‌شود و پروانه‌اش لغو می‌گردد. خود متن این ماده توضیح نداده که آن مجازات‌ها چیست.

سرقت ادبی دقیقاً به چه معناست؟

تبصره ۱ می‌گوید نسبت دادن عمدی تمام یا بخش قابل توجهی از آثار و نوشته‌های دیگران به خود یا به شخص دیگر، حتی به صورت ترجمه.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مطبوعات ←