ماده ۱۵ قانون مسئولیت مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

کسی که در مقام دفاع مشروع موجب خسارات بدنی یا مالی شخص متعدی شود مسئول خسارت نیست مشروط بر اینکه خسارت‌ وارده بر حسب متعارف متناسب با دفاع باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر کسی در حال دفاع مشروع باشد و در جریان آن دفاع، به شخصی که به او حمله یا تعدی کرده، آسیب بدنی یا زیان مالی بزند، در برابر آن خسارت مسئول نیست. یعنی لازم نیست خسارتی را که در دفاع وارد کرده جبران کند.

اما این معافیت یک شرط دارد: خسارتی که وارد شده باید «به‌طور متعارف» با دفاع تناسب داشته باشد. متن ماده توضیح نمی‌دهد که معیار دقیق تناسب چیست و چه کسی آن را تشخیص می‌دهد؛ این بخش در خود متن روشن نشده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی به مریم حمله کند. مریم برای دفاع از خود ضربه‌ای بزند که باعث آسیب بدنی به علی شود و این دفاع با حملهٔ او متناسب باشد. طبق این ماده، مریم مسئول جبران آن خسارت نیست.
فرض کنید کسی به اموال مریم تعرض کند و مریم در مقام دفاع مشروع خسارتی مالی به آن شخص وارد کند، مشروط بر اینکه این خسارت با دفاع او متناسب و متعارف باشد. در این حالت طبق این ماده مسئول خسارت نیست.

سؤالات پرتکرار

اگر در دفاع مشروع به کسی آسیب بزنم، باید خسارتش را بدهم؟

طبق این ماده، اگر در مقام دفاع مشروع موجب خسارت بدنی یا مالی شخص متعدی شده باشی، مسئول خسارت نیستی؛ به شرط اینکه خسارت واردشده بر حسب متعارف متناسب با دفاع باشد.

شرط معاف بودن از خسارت در دفاع مشروع چیست؟

تنها شرطی که در این متن آمده این است که خسارت وارده بر حسب متعارف متناسب با دفاع باشد.

این ماده دربارهٔ دفاع در برابر چه کسی صحبت می‌کند؟

دربارهٔ دفاع در برابر «شخص متعدی» یعنی کسی که تعدی یا تعرض کرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مسئولیت مدنی ←