ماده ۹۴۶ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

زوج از تمام اموال زوجه ارث می‌برد و زوجه در صورت فرزنددار بودن زوج یک هشتم از عین اموال منقول و یک هشتم از قیمت اموال غیرمنقول اعم از عرصه و اعیان ارث می‌برد در صورتی که زوج هیچ فرزندی نداشته باشد سهم زوجه یک چهارم از کلیه اموال به ترتیب فوق می‌باشد.

تبصرهالحاقی ۱۳۸۹/۵/۲۶

مفاد این ماده در خصوص وراث متوفایی که قبل از تصویب آن فوت کرده ولی هنوز ترکه او تقسیم نشده ‌است نیز لازم‌الاجرا است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ سهم‌الارث زن و شوهر از یکدیگر است. بر اساس آن، شوهر از تمام اموال زن ارث می‌برد (متن این ماده مقدار یا کسر مشخصی برای سهم شوهر تعیین نکرده است). اما سهم زن بستگی به این دارد که شوهر فرزند داشته باشد یا نه: اگر شوهر فرزند داشته باشد، زن یک‌هشتم از «عین» اموال منقول (یعنی خودِ آن اموال) و یک‌هشتم از «قیمت» اموال غیرمنقول (یعنی بهای آن‌ها، نه خود زمین و ساختمان) را ارث می‌برد. اگر شوهر هیچ فرزندی نداشته باشد، سهم زن یک‌چهارم از همهٔ اموال است، با همان ترتیب بالا (عین منقول و قیمت غیرمنقول).

تبصرهٔ این ماده می‌گوید این حکم دربارهٔ ورثهٔ کسی که پیش از تصویب این ماده فوت کرده، ولی هنوز اموالش (ترکه) تقسیم نشده است هم اجرا می‌شود.

نکته: متن این ماده مشخص نکرده که منظور از «فرزند داشتن» فقط فرزندِ همان زن است یا هر فرزندی از شوهر؛ این بخش در همین متن روشن نیست.

مصادیق واقعی

علی فوت کرده و از او همسرش مریم و دو فرزند به جا مانده است. سهم مریم یک‌هشتم از اموال منقول (مثل پول و طلا) به‌صورت خودِ آن اموال، و یک‌هشتم از قیمت اموال غیرمنقول (مثل خانه و زمین) است.
علی فوت کرده و هیچ فرزندی ندارد و تنها وارثش همسرش مریم است. در این حالت سهم مریم یک‌چهارم از همهٔ اموال است؛ یعنی یک‌چهارم عین اموال منقول و یک‌چهارم قیمت اموال غیرمنقول.

سؤالات پرتکرار

اگر شوهرم فوت کند و ما فرزند داشته باشیم، من چقدر از خانه‌اش ارث می‌برم؟

بر اساس این ماده، از اموال غیرمنقول مثل خانه، یک‌هشتم از قیمت آن را ارث می‌بری، نه یک‌هشتم خودِ خانه.

تفاوت «عین اموال منقول» و «قیمت اموال غیرمنقول» چیست؟

در اموال منقول (مثل پول یا طلا) سهم زن از خودِ آن مال است، اما در اموال غیرمنقول (مثل زمین و ساختمان) سهم او از بهای آن مال است، نه خود زمین و ساختمان.

اگر شوهرم فرزند نداشته باشد، سهم من چقدر است؟

طبق این ماده، در این حالت سهم زن یک‌چهارم از همهٔ اموال است؛ یک‌چهارم عین اموال منقول و یک‌چهارم قیمت اموال غیرمنقول.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۹۴۶ قانون مدنی — لویادسک