ماده ۹۱۱ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه میت اولادی بلاواسطه نداشته باشد اولادِ اولاد او قائم مقام اولاد بوده و بدین طریق جزو وارث طبقه اول محسوب و با هر یک ‌از ابوین که زنده باشد ارث میبرد. ‌تقسیم ارث بین اولادِ اولاد بر حسب نسل به عمل می‌آید یعنی هر نسل حصه کسی را می‌برد که به توسط او به میت میرسد بنابراین اولاد پسر دو برابر ‌اولاد دختر می‌برند. در تقسیم بین افراد یک نسل پسر دو برابر دختر می‌برد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره حالتی است که فرد فوت‌شده (میت) فرزندِ مستقیم و بی‌واسطه ندارد. در این حالت، فرزندانِ فرزندانِ او جای فرزندانش را می‌گیرند (اصطلاحاً «قائم‌مقام» آن‌ها می‌شوند) و جزو وارثان طبقه اول حساب می‌شوند. اگر پدر یا مادرِ میت زنده باشد، نوه‌ها همراه با او ارث می‌برند.

تقسیم ارث میان این نوه‌ها بر اساس «نسل» انجام می‌شود؛ یعنی هر نسل همان سهمی را می‌گیرد که به واسطه فرزندش به میت می‌رسد. در نتیجه فرزندان پسری که از دنیا رفته دو برابرِ فرزندان دختری که از دنیا رفته می‌برند. همچنین در تقسیم میان افرادِ یک نسل، پسر دو برابر دختر می‌برد.

مصادیق واقعی

حسین فوت کرده و فرزندِ مستقیم ندارد، اما دو نوه از پسرش و یک نوه از دخترش دارد و مادرش هم در قید حیات است؛ نوه‌های او قائم‌مقام فرزندانش هستند و جزو وارثان طبقه اول به شمار می‌آیند و همراه مادرِ میت ارث می‌برند.
مریم فوت کرده و فرزندی ندارد. پسرِ او قبلاً فوت کرده و دو فرزند دارد و دخترِ او هم قبلاً فوت کرده و یک فرزند دارد. سهم فرزندانِ پسر دو برابرِ سهم فرزندِ دختر است؛ یعنی نسلِ پسر دو برابر نسلِ دختر می‌برد و در داخل هر نسل هم اگر پسر و دختر باشند، پسر دو برابر دختر می‌برد.

سؤالات پرتکرار

اگر میت فرزند نداشته باشد ولی نوه داشته باشد، نوه‌ها ارث می‌برند؟

بله؛ بر اساس این ماده فرزندانِ فرزند او قائم‌مقام فرزندش می‌شوند و جزو وارثان طبقه اول به حساب می‌آیند و اگر پدر یا مادر میت زنده باشد، همراه او ارث می‌برند.

ارث بین نوه‌ها چطور تقسیم می‌شود؟

تقسیم بر حسب نسل است؛ یعنی هر نسل سهم کسی را می‌برد که به واسطه او به میت می‌رسد، بنابراین فرزندان پسر دو برابر فرزندان دختر می‌برند. در تقسیم بین افراد یک نسل هم پسر دو برابر دختر می‌برد.

اگر میت نه فرزند داشته باشد و نه پدر و مادرش زنده باشند، طبق این ماده چه می‌شود؟

این ماده فقط درباره فرضی صحبت می‌کند که نوه‌ها با هر یک از پدر یا مادرِ میت که زنده است ارث می‌برند و در این باره که هیچ‌کدام زنده نباشند حکمی نگفته است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←