ماده ۸۹۲ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

حجب از بعض فرض در موارد ذیل است: ‌الف) وقتی که برای میت اولاد یا اولادِ اولاد باشد در این صورت ابوین میت از بردن بیش از یک ثلث محروم می‌شوند مگر در مورد ماده ۹۰۸ و ۹۰۹ که ممکن است هر یک از ابوین به عنوان قرابت یا رد بیش از یک سدس ببرد و همچنین زوج از بردن بیش از یک ربع و زوجه از بردن بیش از یک‌ ثمن محروم می‌شود. ب) وقتی که برای میت چند برادر یا خواهر باشد در این صورت مادر میّت از بردن بیش از یک سدس محروم می‌شود مشروط بر این‌که: اولا) لااقل دو برادر یا یک برادر با دو خواهر یا چهار خواهر باشند. ثانیا) پدر آنها زنده باشد. ثالثا) از ارث ممنوع نباشد مگر به سبب قتل. رابعا) ابوینی یا ابی تنها باشند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «حجب از بعض فرض» است؛ یعنی در این موارد وارث از بردن بیش از مقدار معینی محروم می‌شود.

بند الف می‌گوید اگر میت اولاد یا اولادِ اولاد داشته باشد، پدر و مادر میت از بردن بیش از یک‌سوم محروم می‌شوند، مگر در مورد مواد ۹۰۸ و ۹۰۹ که ممکن است هر یک از ابوین به عنوان قرابت یا رد بیش از یک‌سدس ببرد. همچنین زوج از بردن بیش از یک‌ربع و زوجه از بردن بیش از یک‌ثمن محروم می‌شود.

بند ب می‌گوید اگر میت چند برادر یا خواهر داشته باشد، مادر میت از بردن بیش از یک‌سدس محروم می‌شود، مشروط بر اینکه: اول، لااقل دو برادر یا یک برادر با دو خواهر یا چهار خواهر باشند؛ دوم، پدر آنها زنده باشد؛ سوم، از ارث ممنوع نباشند مگر به سبب قتل؛ چهارم، ابوینی یا ابی تنها باشند. متن دربارهٔ معنای دقیق شرط سوم توضیح بیشتری نداده و این بخش را باید با توجه به خود متن خواند.

مصادیق واقعی

علی فوت کرده و فرزند دارد. پدر و مادرش زنده‌اند. طبق بند الف این ماده، پدر و مادر از بردن بیش از یک‌سوم محروم می‌شوند، مگر در موارد ارجاع‌شده به مواد ۹۰۸ و ۹۰۹. همسر علی (زوجه) نیز از بردن بیش از یک‌ثمن محروم می‌شود.
مریم فوت کرده و فرزند ندارد. دو برادر ابوینی دارد و پدرشان زنده است. طبق بند ب این ماده، مادر مریم از بردن بیش از یک‌سدس محروم می‌شود، اگر چهار شرط آن بند جمع باشد.

سؤالات پرتکرار

حجب از بعض فرض یعنی چه؟

در این ماده یعنی وارث از بردن بیش از یک مقدار معین محروم می‌شود؛ متن این را در بند الف و بند ب توضیح داده است.

اگر میت اولاد یا اولادِ اولاد داشته باشد، سهم پدر و مادر و همسر چه محدودیتی پیدا می‌کند؟

طبق بند الف، پدر و مادر از بردن بیش از یک‌سوم محروم می‌شوند، مگر در مورد مواد ۹۰۸ و ۹۰۹ که در متن فقط به آنها ارجاع داده شده است. زوج از بردن بیش از یک‌ربع و زوجه از بردن بیش از یک‌ثمن محروم می‌شود.

چه زمانی مادر از بردن بیش از یک‌سدس محروم می‌شود؟

وقتی میت چند برادر یا خواهر دارد و شرایط بند ب جمع باشد: لااقل دو برادر یا یک برادر با دو خواهر یا چهار خواهر باشند؛ پدر آنها زنده باشد؛ از ارث ممنوع نباشند مگر به سبب قتل؛ و ابوینی یا ابی تنها باشند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۸۹۲ قانون مدنی — لویادسک