ماده ۸۶۵ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر در شخص واحد موجبات متعدده ارث جمع شود به جهت تمام آن موجبات ارث می‌برد مگر اینکه بعضی از آن‌ها مانع دیگری باشد که در این صورت فقط از جهت عنوان مانع میبرد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر یک نفر از چند راه مختلف با فرد فوت‌شده خویشاوند یا مرتبط باشد، به دلیل همهٔ آن راه‌ها از او ارث می‌برد. مثلاً اگر کسی هم از راه نسبت (خویشاوندی خونی) و هم از راه زوجیت با متوفی رابطه داشته باشد، هر دو عنوان برایش حساب می‌شود.

اما یک استثنا وجود دارد: اگر یکی از این عناوین، عنوان دیگر را کنار بزند و مانع آن شود، آن شخص فقط از راه عنوانی که مانع است ارث می‌برد، نه از راهی که کنار زده شده.

متن ماده دربارهٔ اینکه چه چیزی «مانع» به حساب می‌آید توضیحی نمی‌دهد و مثال هم ذکر نکرده؛ بنابراین تشخیص موارد مانع، نیازمند مراجعه به سایر مقررات مربوط به ارث است.

مصادیق واقعی

فرض کنید مریم هم همسر متوفی باشد و هم از بستگان خونی او. طبق این ماده او می‌تواند از هر دو جهت ارث ببرد.
فرض کنید علی از دو عنوان مختلف با متوفی مرتبط است، اما یکی از این عنوان‌ها در قوانین ارث مانع عنوان دیگر شناخته شده باشد؛ در این حالت فقط از راه عنوانی که مانع است ارث می‌برد.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی هم از راه خویشاوندی و هم از راه ازدواج با متوفی رابطه داشته باشد، آیا دو سهم ارث می‌برد؟

طبق این ماده، اصل بر این است که به جهت تمام آن موجبات ارث می‌برد، مگر اینکه بعضی از آن‌ها مانع دیگری باشد.

منظور از «عنوان مانع» در این ماده چیست؟

همان موجبی است که باعث می‌شود فرد فقط از راه آن ارث ببرد و سبب‌های دیگر کنار زده شوند؛ متن ماده توضیح بیشتری دربارهٔ تعریف آن نداده است.

چند راه می‌تواند همزمان باعث ارث‌بردن یک نفر شود؟

این ماده تعداد مشخصی را ذکر نکرده و فقط می‌گوید اگر موجبات متعدده جمع شوند، اصل بر ارث‌بردن از تمام آن‌هاست، مگر حالت مانع.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۸۶۵ قانون مدنی — لویادسک