ماده ۸۵ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

بعد از آنکه منافع موقوفه حاصل و حصه هر یک از موقوف‌علیهم معین شد موقوف‌علیه میتواند حصه خود را تصرف کند اگر چه متولی ‌اذن نداده باشد مگر اینکه واقف اذن در تصرف را شرط کرده باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ وقف است. وقتی منافع (درآمد و بهرهٔ) مال موقوفه به دست بیاید و سهم هر یک از کسانی که وقف به نفع آن‌ها شده (موقوف‌علیهم) مشخص شود، آن شخص می‌تواند سهم خودش را تصرف کند؛ یعنی در اختیار بگیرد و از آن استفاده کند.

نکتهٔ مهم این است که برای این تصرف، اجازهٔ متولی (کسی که ادارهٔ مال موقوفه به او سپرده شده) لازم نیست. اما یک استثنا وجود دارد: اگر خودِ واقف (کسی که مال را وقف کرده) شرط کرده باشد که تصرف فقط با اجازه باشد، در آن صورت باید طبق همان شرط عمل شود.

این ماده فقط ناظر به زمانی است که منافع حاصل شده و سهم‌ها معین شده است. متن ماده دربارهٔ حالت‌های دیگر یا دربارهٔ اینکه این حکم هنوز معتبر است یا نه، چیزی نمی‌گوید.

مصادیق واقعی

علی زمینی را وقف کرده تا درآمد آن بین فرزندانش تقسیم شود. امسال درآمد زمین به دست آمده و سهم مریم، یکی از فرزندان، مشخص شده است. مریم می‌تواند سهم خودش را بردارد و تصرف کند، حتی اگر متولی وقف اجازه نداده باشد.
فرض کنید علی در متن وقف شرط کرده باشد که هیچ‌کس بدون اجازهٔ متولی حق برداشتن سهمش را ندارد. در این حالت مریم باید برای تصرف سهم خود اجازهٔ متولی را بگیرد.

سؤالات پرتکرار

اگر متولی اجازه ندهد، باز هم می‌توانم سهم خودم را از درآمد موقوفه بردارم؟

بله، بر اساس این ماده بعد از حاصل شدن منافع و معین شدن سهم شما، می‌توانید سهم خود را تصرف کنید، حتی اگر متولی اجازه نداده باشد؛ مگر اینکه واقف شرط کرده باشد که تصرف باید با اجازه باشد.

چرا در این ماده گفته شده «بعد از آنکه منافع حاصل و حصه معین شد»؟

یعنی تا وقتی درآمد موقوفه به دست نیامده و سهم هر نفر مشخص نشده، این حکم دربارهٔ تصرف سهم جاری نیست.

اگر واقف شرط خاصی گذاشته باشد چه می‌شود؟

در این صورت طبق همین ماده، شرط واقف رعایت می‌شود؛ یعنی اگر شرط کرده باشد تصرف فقط با اجازه باشد، باید همان رعایت شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۸۵ قانون مدنی — لویادسک