ماده ۸۱۱ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر حصه یکی از دو شریک وقف باشد متولی یا موقوف‌علیهم حق شفعه ندارد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «حق شفعه» است، یعنی در جایی که دو نفر شریک هستند و سهم یکی از آن دو وقف باشد. وقف یعنی مالی که برای هدف خاصی نگه داشته شده و از مالکیت عادی خارج است؛ ادارهٔ آن معمولاً به عهدهٔ «متولی» است و کسانی که از منافع آن بهره می‌برند «موقوف‌علیهم» نام دارند.

بر اساس این ماده، در چنین حالتی نه متولی و نه موقوف‌علیهم هیچ‌کدام حق شفعه ندارند. یعنی نمی‌توانند از آن حقی که برای شریک در نظر گرفته شده استفاده کنند.

این ماده تنها یک حکم کلی را بیان می‌کند و توضیح نمی‌دهد که حق شفعه دقیقاً چیست یا در چه شرایطی برای شریک دیگر به وجود می‌آید؛ برای فهم کامل آن باید به سایر مواد همین قسمت (در اخذ به شفعه) مراجعه کرد.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی و یک موقوفه، شریک یک ملک هستند؛ سهم علی ملکی عادی است و سهم شریک دیگر وقف است. اگر علی سهم خودش را بفروشد، متولی آن موقوفه نمی‌تواند به استناد حق شفعه سهم علی را برای خود بردارد.
فرض کنید سهم مریم وقف است و موقوف‌علیهم کسانی هستند که از درآمد آن استفاده می‌کنند. طبق این ماده، این افراد هم نمی‌توانند از حق شفعه استفاده کنند.

سؤالات پرتکرار

اگر سهم یکی از دو شریک وقف باشد، متولی می‌تواند از حق شفعه استفاده کند؟

نه؛ طبق این ماده متولی حق شفعه ندارد.

در همان حالت، خودِ کسانی که از موقوفه استفاده می‌کنند (موقوف‌علیهم) چطور؟

آن‌ها هم حق شفعه ندارند؛ ماده هر دو گروه را از این حق محروم کرده است.

آیا این ماده توضیح می‌دهد که حق شفعه چیست؟

نه؛ این ماده فقط می‌گوید در حالت وقف بودن سهم یکی از دو شریک، متولی و موقوف‌علیهم حق شفعه ندارند و تعریفی از خود حق شفعه ارائه نمی‌کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←