ماده ۸۰ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر واقف وصف مخصوصی را در شخص متولی شرط کرده باشد و متولی فاقد آن وصف گردد منعزل میشود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «وقف» است. در وقف، کسی که مال را وقف می‌کند («واقف») می‌تواند برای سرپرست یا مدیر موقوفه («متولی») ویژگی خاصی را شرط کند؛ مثلاً شرط کند که متولی باید فلان خصوصیت را داشته باشد.

ماده می‌گوید اگر واقف چنین ویژگی مشخصی را شرط کرده باشد و بعد آن متولی آن ویژگی را از دست بدهد، از سمت خود برکنار می‌شود. به این برکناری، «منعزل شدن» می‌گویند؛ یعنی دیگر متولی نیست.

این ماده فقط حالت «شرط کردن یک وصف خاص» را بیان می‌کند و دربارهٔ حالتی که واقف هیچ وصفی را شرط نکرده باشد، چیزی نمی‌گوید.

مصادیق واقعی

فرض کنید مریم در وقف‌نامه شرط کرده باشد که متولی باید پزشک باشد و علی به این شرط متولی شده باشد. اگر علی دیگر پزشک نباشد، بر اساس این ماده از سمت تولیت برکنار می‌شود.
فرض کنید واقف شرط کرده باشد که متولی ساکن شهر مشخصی باشد. اگر متولی دیگر ساکن آن شهر نباشد، این ماده می‌گوید او منعزل می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر متولی ویژگی‌ای را که واقف شرط کرده از دست بدهد چه اتفاقی می‌افتد؟

طبق این ماده، منعزل می‌شود؛ یعنی از سمت تولیت برکنار می‌شود.

این حکم فقط وقتی است که واقف شرط خاصی کرده باشد؟

بله، متن ماده می‌گوید «اگر واقف وصف مخصوصی را در شخص متولی شرط کرده باشد»؛ پس موضوع آن جایی است که چنین شرطی وجود دارد.

آیا برای برکناری متولی، کسی باید تصمیم بگیرد یا خودبه‌خود برکنار می‌شود؟

متن ماده فقط می‌گوید متولی «منعزل می‌شود» و دربارهٔ اینکه چه کسی یا چه نهادی این موضوع را تعیین یا اعلام می‌کند، توضیحی نمی‌دهد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←