ماده ۷۵۹ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

حق شفعه در صلح نیست هر چند در مقام بیع باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده بسیار کوتاه است و فقط یک حکم را بیان می‌کند: حق شفعه در صلح وجود ندارد، حتی اگر آن صلح در مقام و به قصد بیع انجام شده باشد.

برای فهم ساده: «شفعه» حقی است که برای شریک در یک مال مشترک شناخته شده و به او اجازه می‌دهد در شرایطی سهم شریک دیگر را که به شخص دیگری منتقل شده، خودش به دست آورد. اما طبق همین ماده، اگر انتقال از راه «صلح» انجام شده باشد، این حق وجود ندارد؛ حتی اگر طرفین صلح را به‌عنوان جانشین بیع و با همان هدف فروش انجام داده باشند.

توجه: این متن تعریف شفعه، شرایط آن یا استثناهای دیگر را بیان نمی‌کند و در اینجا فقط همین یک حکم گفته شده است.

مصادیق واقعی

علی و مریم مالک مشترک یک خانه هستند. مریم سهم خود را از راه صلح به شخص سومی منتقل می‌کند. طبق این ماده، علی نمی‌تواند بر پایه حق شفعه سهم مریم را به دست آورد.
علی و مریم مالک مشترک یک زمین هستند. مریم سهم خود را با قرارداد صلحی که در مقام بیع و با هدف فروش تنظیم شده به شخص سومی منتقل می‌کند. باز هم طبق این ماده، حق شفعه برای علی نیست.

سؤالات پرتکرار

اگر شریک من سهمش را از راه صلح به کسی بدهد، من می‌توانم با حق شفعه آن سهم را بگیرم؟

نه؛ این ماده می‌گوید حق شفعه در صلح وجود ندارد.

اگر صلح به قصد فروش و به‌عنوان جانشین بیع انجام شده باشد، باز هم شفعه نیست؟

بله؛ ماده صریحاً می‌گوید حتی اگر صلح در مقام بیع باشد، حق شفعه در آن نیست.

این ماده معنای خود «شفعه» را توضیح داده است؟

نه؛ این متن فقط می‌گوید شفعه در صلح نیست و تعریف یا شرایط شفعه را بیان نکرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۷۵۹ قانون مدنی — لویادسک