ماده ۷۲ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

وقف بر نفس به این معنی که واقف خود را موقوف‌علیه یا جزء موقوف‌علیهم نماید یا پرداخت دیون یا سایر مخارج خود را از منافع ‌موقوفه قرار دهد باطل است اعم از اینکه راجع به حال حیات باشد یا بعد از فوت.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ وقفی است که آن را «وقف بر نفس» می‌گویند؛ یعنی کسی مالی را وقف کند اما خودش را موقوف‌علیه قرار دهد یا خودش را جزو کسانی کند که از منافع آن وقف بهره می‌برند.

همچنین اگر واقف شرط کند بدهی‌ها یا سایر هزینه‌های خودش از درآمد و منافع آن مال وقفی پرداخت شود، این کار هم باطل است.

بر اساس همین متن، فرقی نمی‌کند که این شرط مربوط به زمان زندگی واقف باشد یا بعد از فوت او؛ در هر دو حالت باطل است.

مصادیق واقعی

علی خانه‌ای را وقف می‌کند و در وقف‌نامه می‌نویسد منافع این خانه به خودش برسد. طبق این ماده، چنین وقفی باطل است.
مریم ملکی را وقف می‌کند و شرط می‌کند قرض‌ها یا هزینه‌های شخصی خودش از منافع آن ملک پرداخت شود. طبق این ماده، این کار باطل است، چه برای زمان زندگی‌اش باشد چه بعد از فوت.

سؤالات پرتکرار

آیا می‌توانم در وقف‌نامه بنویسم منافع مال وقفی به خودم برسد؟

خیر، طبق این متن این کار «وقف بر نفس» است و باطل اعلام شده است.

اگر بخواهم بعد از فوت من، بدهی‌هایم از منافع موقوفه پرداخت شود، چه حکمی دارد؟

طبق این متن، این کار باطل است؛ فرقی نمی‌کند مربوط به زمان زندگی باشد یا بعد از فوت.

آیا فرقی دارد که خودم را موقوف‌علیه کنم یا فقط جزو موقوف‌علیهم قرار دهم؟

این متن هر دو حالت را گفته است: اگر واقف خود را موقوف‌علیه کند یا جزء موقوف‌علیهم نماید، وقف بر نفس و باطل است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←