ماده ۶۹ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

وقف بر معدوم صحیح نیست مگر به تبع موجود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «وقف» است؛ یعنی وقتی کسی مالی را برای هدفی خیریه یا خاص وقف می‌کند. طبق این ماده، نمی‌توان مالی را وقف کسی کرد که در زمان وقف وجود ندارد (معدوم است).

اما یک استثنا وجود دارد: اگر آن شخص معدوم «به تبع موجود» باشد، یعنی در پی و به دنبال کسی که وجود دارد، وقف بر او صحیح است. متن ماده توضیح نمی‌دهد که این «تبعیت» دقیقاً چگونه است و چه مصداق‌هایی دارد؛ این بخش در همین متن مبهم است.

مصادیق واقعی

اگر علی مالی را وقف کند بر فرزندان خودش، و بعداً فرزند دیگری برای او متولد شود، وقف بر آن فرزند آینده به تبع فرزندان موجودِ علی ممکن است صحیح باشد؛ چون فرزندان موجود هستند و آن فرزند آینده در پی آن‌ها می‌آید.
اگر مریم مالی را وقف کسی کند که هنوز به دنیا نیامده و هیچ ارتباطی هم با هیچ شخص موجودی ندارد، این وقف بر اساس این ماده صحیح نیست.

سؤالات پرتکرار

آیا می‌توانم مالی را وقف کسی کنم که هنوز به دنیا نیامده است؟

طبق این ماده، وقف بر معدوم (کسی که وجود ندارد) صحیح نیست، مگر اینکه به تبع موجود باشد؛ یعنی در پی شخصی که وجود دارد بیاید. متن ماده توضیح نمی‌دهد که این تبعیت دقیقاً چه شرایطی دارد.

منظور از «به تبع موجود» چیست؟

این ماده فقط می‌گوید وقف بر معدوم در صورتی صحیح است که به تبع موجود باشد، اما توضیح نمی‌دهد که این عبارت دقیقاً به چه معنا و با چه مصداق‌هایی است. این بخش در متن مبهم است.

آیا این ماده دربارهٔ همه انواع وقف است؟

این ماده در مبحث «وقف» از فصل «حق انتفاع» در قانون مدنی آمده و حکم کلی آن این است که وقف بر معدوم جز به تبع موجود صحیح نیست. متن ماده موارد دیگر وقف را توضیح نمی‌دهد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←