ماده ۶۱۵ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

امین در مقام حفظ مسئول وقایعی نمی‌باشد که دفع آن از اقتدار او خارج است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کسی است که مالی را به‌عنوان امانت نزد او می‌گذارند (به او «امین» می‌گویند). طبق این ماده، امین فقط تا حدی مسئول حفظ و نگهداری مال امانتی است که در توان او باشد؛ اگر حادثه‌ای پیش بیاید که جلوگیری از آن از قدرت او بیرون باشد، او مسئول نیست.

به زبان ساده، امین تنها وظیفه دارد کاری را که در توانش است برای حفظ امانت انجام دهد. اما اگر مثلاً حادثه‌ای طبیعی یا اتفاقی رخ دهد که هیچ‌کس نمی‌توانست آن را دفع کند، امین بابت از بین رفتن یا آسیب دیدن مال امانتی مسئول شناخته نمی‌شود.

این متن یک قاعدهٔ کلی است و معیار مسئولیت را به توان و اقتدار امین گره می‌زند؛ یعنی هرجا دفع واقعه از اختیار و توان او خارج باشد، مسئولیتی بر او نیست.

مصادیق واقعی

علی یک گوشی موبایل خود را به‌عنوان امانت به مریم می‌سپارد. در غیاب مریم، سیل خانه را فرا می‌گیرد و گوشی آسیب می‌بیند. چون جلوگیری از سیل از توان مریم خارج بوده، او بابت این آسیب مسئول نیست.
علی کتاب خود را امانت به مریم می‌دهد. زلزله‌ای رخ می‌دهد و قفسه فرو می‌ریزد و کتاب از بین می‌رود. چون دفع زلزله از اقتدار مریم بیرون بوده، او مسئول از بین رفتن کتاب نیست.

سؤالات پرتکرار

اگر مال امانتی بدون تقصیر من از بین برود، باید خسارت بدهم؟

طبق این ماده، اگر از بین رفتن مال به‌خاطر واقعه‌ای باشد که دفع آن از اقتدار و توان شما خارج بوده، شما در مقام حفظ امانت مسئول نیستید.

معیار مسئولیت امین در این ماده چیست؟

معیار این است که آیا دفع آن واقعه در اقتدار و توان امین بوده یا نه؛ اگر خارج از اقتدار او بوده، مسئول نیست.

این ماده دربارهٔ چه کسی صحبت می‌کند؟

دربارهٔ «امین»؛ یعنی کسی که مالی به او سپرده شده تا آن را حفظ کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۶۱۵ قانون مدنی — لویادسک