ماده ۶۰۲ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه بعد از تقسیم معلوم شود که مقدار معینی از اموال تقسیم شده مال غیر بوده است در صورتی که مال غیر در تمام حصص مفروزاً ‌به تساوی باشد تقسیم صحیح والا باطل است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که اموالی بین چند نفر تقسیم می‌شود و بعد از تقسیم معلوم می‌گردد مقدار معینی از آن اموال، مال شخص دیگری (مال غیر) بوده است؛ یعنی در واقع مالی که تقسیم شده، تمامش متعلق به تقسیم‌کنندگان نبوده.

در چنین حالتی حکم به دو صورت است: اگر آن مال غیر، در همهٔ حصص و سهم‌ها به صورت جدا و به تساوی حضور داشته باشد، تقسیم صحیح است. اگر چنین نباشد، تقسیم باطل است.

توجه کنید که متن ماده فقط همین دو حالت را بیان می‌کند و دربارهٔ تکلیف بعدی طرفین یا سرنوشت مال غیر پس از بطلان تقسیم چیزی نگفته است.

مصادیق واقعی

علی، مریم و حسن یک زمین مشترک را بین خود تقسیم می‌کنند. بعداً مشخص می‌شود بخشی از این زمین متعلق به شخص سومی بوده است. اگر آن بخش متعلق به شخص سوم، به‌طور جداگانه و به‌طور مساوی در سهم هر سه نفر قرار گرفته باشد، تقسیم صحیح است؛ در غیر این صورت تقسیم باطل است.
دو شریک، اموال مشترکشان را تقسیم می‌کنند و بعد معلوم می‌شود مقداری از این اموال مال شخص دیگری بوده است. اگر آن مقدار در سهم یکی از دو شریک باشد ولی در سهم شریک دیگر نباشد، تقسیم باطل است.

سؤالات پرتکرار

اگر بعد از تقسیم بفهمیم بخشی از اموال مال شخص دیگری بوده، تقسیم چه می‌شود؟

بستگی دارد: اگر آن مال غیر در همهٔ سهم‌ها جداگانه و به تساوی باشد، تقسیم صحیح است؛ در غیر این صورت تقسیم باطل است.

منظور از «مال غیر» در این ماده چیست؟

مالی که متعلق به کسی غیر از کسانی است که اموال بین آن‌ها تقسیم شده؛ یعنی بخشی از اموال تقسیم‌شده مال شخص دیگری بوده است.

اگر مال غیر فقط در سهم یکی از شریک‌ها باشد، تقسیم درست است؟

بر اساس این ماده، در این حالت تقسیم باطل است، چون شرط صحت این است که مال غیر در تمام حصص به تساوی و جداگانه باشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۶۰۲ قانون مدنی — لویادسک