ماده ۵۹۲ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه تقسیم برای بعضی از شرکاء مضر و برای بعض دیگر بی‌ضرر باشد در صورتی که تقاضا از طرف متضرر باشد طرف دیگر اجبار ‌میشود و اگر برعکس تقاضا از طرف غیر متضرر بشود شریک متضرر اجبار بر تقسیم نمیشود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که مال مشترک بین چند شریک باید تقسیم شود، اما این تقسیم برای بعضی از شریک‌ها ضرر دارد و برای بعضی دیگر ضرری ندارد.

قانون در این حالت به دو صورت عمل می‌کند: اگر خودِ شریکی که تقسیم برایش ضرر دارد درخواست تقسیم کند، شریک یا شریک‌های دیگر مجبور می‌شوند تقسیم را بپذیرند. اما اگر برعکس، شریکی که تقسیم برایش ضرری ندارد درخواست تقسیم کند، شریکی که تقسیم برایش ضرر دارد مجبور به تقسیم نمی‌شود.

به زبان ساده، قانون اختیار «شروع تقسیم» را در این حالت بیشتر به دست شریکی داده که از تقسیم ضرر می‌کند؛ یعنی تا وقتی خودِ او نخواهد، نمی‌توان او را به تقسیم وادار کرد.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی و مریم یک زمین کوچک مشترک دارند. اگر تقسیم این زمین برای علی ضرر داشته باشد ولی برای مریم ضرری نداشته باشد، در صورتی که علی خودش درخواست تقسیم کند، مریم مجبور است تقسیم را بپذیرد؛ اما اگر مریم درخواست تقسیم کند، علی مجبور به تقسیم نمی‌شود.
فرض کنید دو شریک یک مغازه دارند. تقسیم مغازه برای یکی از آن‌ها زیان‌آور است و برای دیگری نه. اگر شریکی که ضرر می‌کند درخواست تقسیم بدهد، شریک دیگر باید بپذیرد؛ ولی اگر شریکی که ضرر نمی‌کند درخواست بدهد، شریک زیان‌دیده می‌تواند از تقسیم امتناع کند.

سؤالات پرتکرار

اگر تقسیم مال مشترک برای من ضرر داشته باشد ولی شریکم بگوید باید تقسیم کنیم، من مجبورم؟

بر اساس همین متن، اگر درخواست تقسیم از طرف شریکی باشد که تقسیم برایش ضرری ندارد، شریکی که تقسیم برایش ضرر دارد مجبور به تقسیم نمی‌شود.

اگر خودم که از تقسیم ضرر می‌کنم درخواست تقسیم بدهم، شریکم می‌تواند قبول نکند؟

بر اساس همین متن، اگر تقاضا از طرف شریک ضررکننده باشد، طرف دیگر (شریکی که ضرر نمی‌کند) مجبور به تقسیم می‌شود.

منظور از «مضر» در این ماده چیست و چه ضرری را شامل می‌شود؟

خودِ متن فقط واژهٔ «مضر» را به کار برده و توضیح نداده که این ضرر چه نوع یا چه اندازه‌ای است؛ بنابراین متن در این بخش مبهم است و جزئیات آن در همین ماده مشخص نشده.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۵۹۲ قانون مدنی — لویادسک