ماده ۵۶۳ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در جعاله معلوم بودن اجرت من‌جمیع‌الجهات لازم نیست بنابراین اگر کسی ملتزم شود که هر کس گم شده او را پیدا کند حصه مشاع ‌معینی از آن مال او خواهد بود جعاله صحیح است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره «جعاله» است؛ یعنی قراردادی که در آن فردی (مثلاً کارفرما) اعلام می‌کند هر کس کاری را انجام دهد، مبلغ یا سهمی به او می‌دهد. طبق این ماده، در جعاله لازم نیست پاداش یا اجرت از هر جهت و کاملاً معلوم باشد. پس اگر کسی تعهد کند که هر کس گمشدهٔ او را پیدا کند، سهم مشاع معینی از همان مال به او می‌رسد، این جعاله درست و صحیح است.

توجه کنید که در متن ماده فقط همین مقدار آمده: پاداش لازم نیست از تمام جهات معلوم باشد، و در مثالی که خود ماده آورده، دادن «حصه مشاع معین» از مال گمشده هم کافی است. متن ماده توضیح بیشتری درباره شرایط دیگر جعاله نمی‌دهد.

مصادیق واقعی

علی ساعتش را گم می‌کند و اعلام می‌کند: هر کس ساعت پیدا شدهٔ من را پیدا کند، نصف همان ساعت مال خودش است. بر اساس این ماده، این جعاله صحیح است.
مریم کیف پولش را در پارک گم می‌کند و می‌گوید هر کس آن را پیدا کند، یک‌سوم پول داخل کیف برای او باشد. طبق این ماده، معلوم بودن کامل و از هر جهت مقدار اجرت لازم نیست و این جعاله درست است.

سؤالات پرتکرار

آیا در جعاله باید مبلغ جایزه از قبل دقیقاً مشخص باشد؟

نه؛ طبق این ماده معلوم بودن اجرت از همه جهات لازم نیست.

اگر کسی بگوید هر کس گمشدهٔ من را پیدا کند، سهم مشاع معینی از آن مال مال خودش باشد، آیا این کار درست است؟

بله؛ خود ماده همین مثال را آورده و گفته است جعاله صحیح است.

منظور از «حصه مشاع معین» چیست؟

یعنی سهمی مشخص از مال که به‌صورت کسر مشترک روی آن مال است و هنوز به‌طور جداگانه از بقیهٔ مال تفکیک نشده. در این ماده، جزئیات بیشتری درباره آن بیان نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۵۶۳ قانون مدنی — لویادسک