ماده ۵۳۴ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه عامل در اثناء یا در ابتداء عمل آن را ترک کند و کسی نباشد که عمل را به جای او انجام دهد حاکم به تقاضای مزارع عامل را اجبار ‌به انجام میکند و یا عمل را به خرج عامل ادامه میدهد و در صورت عدم امکان مزارع حق فسخ دارد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره قرارداد مزارعه است؛ وقتی عامل، یعنی کسی که قرار است کار زراعت را انجام دهد، کار را در ابتدا یا در میانهٔ کار رها کند. اگر کسی نباشد که کار را به جای او انجام دهد، به درخواست مزارع، حاکم عامل را وادار به انجام کار می‌کند، یا کار را با هزینهٔ عامل ادامه می‌دهد. اگر امکان این کارها نباشد، مزارع حق فسخ دارد.

در متن روشن نشده که منظور از «عدم امکان» دقیقاً چه چیزی است؛ مثلاً نبود امکان اجبار عامل یا نبود امکان ادامه دادن کار با هزینهٔ او. همچنین متن فقط حالتی را گفته که کسی برای انجام کار به جای عامل نباشد.

مصادیق واقعی

علی زمین کشاورزی خود را با قرارداد مزارعه به مریم داده تا کشت کند. مریم در میانهٔ کار آن را رها می‌کند و کسی نیست که کار را ادامه دهد. علی از حاکم می‌خواهد مریم را به انجام کار وادار کند یا کار با هزینهٔ مریم ادامه یابد. اگر ممکن نباشد، علی حق فسخ قرارداد را دارد.
فرض کنید مریم از همان ابتدا کار را رها می‌کند و کسی برای انجام آن نیست. علی می‌تواند طبق این متن از حاکم بخواهد کار را به مریم تحمیل کند یا به خرج او ادامه دهد و در صورت عدم امکان فسخ کند.

سؤالات پرتکرار

اگر عامل کار را رها کند چه اتفاقی می‌افتد؟

اگر کسی نباشد که کار را به جای او انجام دهد، به درخواست مزارع، حاکم عامل را وادار به انجام کار می‌کند یا کار را به خرج عامل ادامه می‌دهد.

منظور از حق فسخ چیست؟

یعنی مزارع می‌تواند قرارداد مزارعه را بر هم بزند.

هزینهٔ ادامه دادن کار بر عهده کیست؟

متن می‌گوید حاکم عمل را «به خرج عامل» ادامه می‌دهد؛ یعنی هزینهٔ آن بر عامل است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←