ماده ۴۸۰ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

عیبی که بعد از عقد و قبل از قبض منفعت در عین مستاجره حادث شود موجب خیار است و اگر عیب در اثناء مدت اجاره حادث شود ‌نسبت به بقیه مدت خیار ثابت است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ اجارهٔ چیزهایی مثل خانه یا مغازه است. می‌گوید اگر در چیزی که اجاره داده شده، بعد از بستن قرارداد ولی پیش از آنکه مستأجر منفعت آن را تحویل بگیرد (یعنی هنوز استفاده از آن را شروع نکرده باشد) عیبی پیدا شود، برای مستأجر حق فسخ (خیار) به وجود می‌آید. واژهٔ «خیار» یعنی اختیار بر هم زدن قرارداد.

بخش دوم ماده به حالتی می‌پردازد که عیب در میان مدت اجاره پیش بیاید؛ در این حالت می‌گوید این حق فسخ برای بقیهٔ مدت باقی می‌ماند. یعنی مستأجر فقط نسبت به زمان باقی‌مانده حق فسخ دارد.

این ماده فقط همین دو حالت را بیان می‌کند و توضیح نمی‌دهد که انواع عیب چه چیزهایی است یا اثر مالی فسخ چیست.

مصادیق واقعی

علی خانه‌اش را برای یک سال به مریم اجاره می‌دهد. یک هفته بعد از امضای قرارداد و پیش از آنکه مریم اسباب‌کشی کند و از خانه استفاده کند، لوله‌کشی خانه دچار عیب می‌شود. طبق این ماده برای مریم حق فسخ به وجود می‌آید.
علی مغازه‌اش را به مریم اجاره می‌دهد و مریم مشغول کار است. سه ماه بعد از شروع مدت اجاره، سقف مغازه عیبی پیدا می‌کند. طبق این ماده حق فسخ مریم نسبت به بقیهٔ مدت اجاره باقی می‌ماند.

سؤالات پرتکرار

اگر عیب قبل از امضای قرارداد اجاره وجود داشته باشد، این ماده هم حکمی دارد؟

این ماده فقط دو حالت را گفته است: عیبی که بعد از عقد و قبل از قبض منفعت پیش بیاید، و عیبی که در میان مدت اجاره پیش بیاید. دربارهٔ عیب پیش از عقد در این متن چیزی گفته نشده است.

حق فسخی که این ماده می‌گوید، فقط برای همهٔ مدت اجاره است یا بخشی از آن؟

اگر عیب بعد از عقد و قبل از قبض منفعت پیش بیاید، این ماده می‌گوید موجب خیار است. اگر عیب در میان مدت اجاره پیش بیاید، خیار نسبت به بقیهٔ مدت ثابت است.

منظور از «قبض منفعت» چیست؟

متن این ماده خودش توضیحی دربارهٔ معنای «قبض منفعت» نداده است و فقط از آن به عنوان یک زمان یاد کرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←