ماده ۴۷ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در حبس اعم از عمری و غیره قبض شرط صحت است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده یک حکم کوتاه و کلی می‌گوید: در «حبس» — چه از نوع عمری و چه انواع دیگر آن — «قبض» شرط صحت است. یعنی تا زمانی که مال مورد نظر به تصرف کسی که قرار است از آن بهره ببرد داده نشود (تحویل گرفته نشود)، این عمل صحت ندارد.

واژهٔ «حبس» در عنوان همین فصل در کنار «عمری» و «رقبی» و «سکنی» آمده است؛ اما خودِ این ماده تعریف نمی‌کند که حبس دقیقاً چیست یا عمری چه معنایی دارد. متن هم توضیح نمی‌دهد که «قبض» به چه شکلی انجام می‌شود.

نکتهٔ مهم اینکه عبارت «اعم از عمری و غیره» نشان می‌دهد حکم شرط بودن قبض، هم برای حبس عمری و هم برای انواع دیگر حبس یکسان است.

مصادیق واقعی

علی قرار می‌گذارد که مریم از خانه‌اش بهره ببرد (به‌صورت حبس). اگر مریم خانه را تحویل نگیرد و آن را در تصرف خود نگیرد، بر اساس این ماده این عمل صحت ندارد.
مریم مال خود را به‌صورت حبس در اختیار علی می‌گذارد؛ اما کلید و ملک را به او نمی‌دهد و علی عملاً چیزی را تحویل نمی‌گیرد. در این حالت شرط قبض که این ماده گفته، محقق نشده است.

سؤالات پرتکرار

در حبس، آیا تحویل گرفتن مال لازم است؟

بله؛ این ماده می‌گوید قبض (تحویل گرفتن و در تصرف داشتن) شرط صحت است.

این حکم فقط برای حبس عمری است یا برای انواع دیگر حبس هم هست؟

متن صریح می‌گوید «اعم از عمری و غیره»، یعنی هم عمری و هم انواع دیگر حبس.

قبض یعنی چه و چطور انجام می‌شود؟

این ماده تعریف «قبض» و شکل انجام آن را توضیح نداده است؛ فقط می‌گوید که شرط صحت است. در کاربرد معمول، قبض یعنی مال را در اختیار گرفتن و در تصرف داشتن.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←