ماده ۴۲۹ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در موارد ذیل مشتری نمیتواند بیع را فسخ کند و فقط میتواند ارش بگیرد: ۱- در صورت تلف شدن مبیع نزد مشتری یا منتقل کردن آن به غیر. ۲- در صورتی که تغییری در مبیع پیدا شود اعم از اینکه تغییر به فعل مشتری باشد یا نه. ۳ -در صورتی که بعد از قبض مبیع عیب دیگری در آن حادث شود مگر اینکه در زمان خیار مختص به مشتری حادث شده باشد که در اینصورت ‌مانع از فسخ و رد نیست.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده سه حالت را می‌گوید که در آن‌ها مشتری نمی‌تواند بیع را فسخ کند و فقط می‌تواند ارش بگیرد. حالت اول: مبیع نزد مشتری تلف شود یا مشتری آن را به شخص دیگری منتقل کند. حالت دوم: در مبیع تغییری پیدا شود، چه این تغییر کار خود مشتری باشد و چه نباشد. حالت سوم: بعد از قبض مبیع، عیب دیگری در آن پیدا شود.

در بند سوم یک استثنا آمده است: اگر عیب جدید در زمانی پیدا شود که خیار مخصوص مشتری است، در این صورت مانع فسخ و رد نمی‌شود. در این متن دربارهٔ مقدار ارش یا نحوهٔ محاسبهٔ آن توضیحی داده نشده است.

مصادیق واقعی

علی یک خودرو می‌خرد و پس از تحویل گرفتن، متوجه عیبی در آن می‌شود. اگر علی خودرو را به مریم بفروشد و بعد بخواهد معاملهٔ اول را فسخ کند، طبق این ماده نمی‌تواند فسخ کند و فقط می‌تواند ارش بگیرد.
مریم یک فرش می‌خرد و بعد از قبض، رنگ آن را تغییر می‌دهد. اگر بعداً بخواهد به دلیل عیب، معامله را فسخ کند، طبق بند دوم این ماده نمی‌تواند فسخ کند و فقط می‌تواند ارش بگیرد.

سؤالات پرتکرار

اگر مشتری مبیع را به شخص دیگری منتقل کند، باز هم می‌تواند معامله را فسخ کند؟

طبق بند اول این ماده، در صورت منتقل کردن مبیع به غیر، مشتری نمی‌تواند بیع را فسخ کند و فقط می‌تواند ارش بگیرد.

اگر بعد از تحویل گرفتن مبیع، عیب جدیدی در آن پیدا شود، مشتری چه حقی دارد؟

طبق بند سوم، بعد از قبض مبیع اگر عیب دیگری حادث شود، مشتری نمی‌تواند فسخ کند و فقط می‌تواند ارش بگیرد؛ مگر اینکه عیب در زمان خیار مختص به مشتری حادث شده باشد که در این صورت مانع از فسخ و رد نیست.

اگر تغییری در مبیع ایجاد شود ولی کار مشتری نباشد، آیا مشتری می‌تواند فسخ کند؟

طبق بند دوم، در صورت تغییر در مبیع، اعم از اینکه تغییر به فعل مشتری باشد یا نه، مشتری نمی‌تواند بیع را فسخ کند و فقط می‌تواند ارش بگیرد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۴۲۹ قانون مدنی — لویادسک