ماده ۴۱۶ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر یک از متعاملین که در معامله غبن فاحش داشته باشد بعد از علم به غبن میتواند معامله را فسخ کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده به حق فسخ معامله به دلیل «غبن فاحش» اشاره دارد. غبن فاحش یعنی یک طرف معامله دچار زیان و ضرر قابل‌توجهی شده باشد؛ به‌طوری‌که آنچه داده با آنچه گرفته، تفاوت چشمگیری داشته باشد.

بر اساس این متن، هر یک از دو طرف معامله (خواه خریدار و خواه فروشنده) که در معامله دچار غبن فاحش شده باشد، پس از اینکه از این زیان آگاه شد، می‌تواند معامله را فسخ کند.

نکته مهم این است که حق فسخ پس از «علم به غبن» به وجود می‌آید؛ یعنی تا زمانی که فرد از زیان خود باخبر نشده، طبق این متن حق فسخ مطرح نشده است. این ماده توضیح نمی‌دهد که غبن فاحش چقدر باید باشد یا فسخ چگونه عملی می‌شود و این موارد را به متن‌های دیگر ارجاع می‌دهد.

مصادیق واقعی

علی خانه‌ای را به مریم می‌فروشد، اما بعداً متوجه می‌شود که قیمت واقعی خانه بسیار بیشتر از مبلغی بوده که گرفته است. اگر این زیان در حد غبن فاحش باشد، علی پس از آگاه شدن از آن می‌تواند معامله را فسخ کند.
مریم خودرویی را به قیمتی بسیار بالاتر از ارزش واقعی‌اش می‌خرد و پس از مدتی متوجه این تفاوت بزرگ می‌شود. بر اساس این ماده، پس از علم به غبن، می‌تواند معامله را فسخ کند.

سؤالات پرتکرار

غبن فاحش یعنی چه؟

این ماده خودش تعریف دقیقی از غبن فاحش ارائه نکرده، اما از عبارت آن برمی‌آید که منظور زیان و ضرر قابل‌توجه و چشمگیر یک طرف معامله است.

چه کسی می‌تواند معامله را فسخ کند؟

هر یک از دو طرف معامله که دچار غبن فاحش شده باشد؛ یعنی هم خریدار و هم فروشنده در صورت وجود این شرط می‌توانند فسخ کنند.

چه زمانی حق فسخ به وجود می‌آید؟

بر اساس این متن، بعد از اینکه فرد از غبن (زیان) آگاه شود، می‌تواند معامله را فسخ کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۴۱۶ قانون مدنی — لویادسک