ماده ۴۰۳ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر بایع به نحوی از انحاء مطالبه ثمن نماید و به قرائن معلوم گردد که مقصود التزام به بیع بوده است خیار او ساقط خواهد شد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ فروشنده (بایع) در معاملهٔ بیع است. می‌گوید اگر فروشنده به هر شکلی مطالبهٔ ثمن (قیمت کالا یا مبلغ معامله) کند و از نشانه‌ها (قرائن) معلوم شود که مقصود او پایبندی به بیع بوده است، خیار او ساقط می‌شود.

«خیار» در این متن به حقی برای فروشنده اشاره دارد که با این شرایط از بین می‌رود. متن این ماده مشخص نمی‌کند که قرائن چیست یا نوع خیار کدام است؛ این بخش را باید با توجه به اوضاع و احوال فهمید.

مصادیق واقعی

علی ماشین خود را به مریم می‌فروشد و در معامله برای خود حق خیار دارد. علی بعداً قیمت را مطالبه می‌کند و از رفتار و پیام‌های او معلوم می‌شود که قصدش پایبندی به معامله است. طبق این ماده، خیار علی ساقط می‌شود.
مریم فروشندهٔ یک کالا به علی است و حق خیار دارد. او با مراجعه و درخواست‌هایش پول معامله را طلب می‌کند و نشانه‌ها نشان می‌دهد تصمیم دارد معامله را ادامه دهد. بر اساس این ماده، خیار مریم از بین می‌رود.

سؤالات پرتکرار

اگر فروشنده فقط قیمت را مطالبه کند، خیارش از بین می‌رود؟

طبق این متن، فقط مطالبهٔ ثمن کافی نیست؛ باید از قرائن معلوم شود که مقصود او پایبندی به بیع بوده است.

منظور از ثمن در این ماده چیست؟

ثمن همان مبلغ یا قیمتی است که در معاملهٔ بیع باید پرداخت شود و فروشنده آن را مطالبه می‌کند.

منظور از قرائن چیست؟

قرائن یعنی نشانه‌ها و شواهدی که معلوم می‌کند فروشنده قصد پایبندی به معامله داشته است. این ماده خودش مصداق‌های قرائن را مشخص نکرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۴۰۳ قانون مدنی — لویادسک