ماده ۳۳۸ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

بیع عبارت است از تملیک عین به عوض معلوم.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده یک تعریف ساده از «بیع» (خرید و فروش) ارائه می‌دهد. بر اساس این متن، بیع یعنی مالک کردن یک «عین» به «عوض معلوم». به زبان ساده: کسی مالکیت یک مال مشخص را به شخص دیگری منتقل می‌کند و در برابر آن، چیز مشخصی دریافت می‌کند.

«عین» به مالی گفته می‌شود که خودش وجود خارجی دارد (مثل خانه، خودرو یا کتاب)، نه یک حق یا طلب. «عوض معلوم» یعنی چیزی که در ازای آن مال داده می‌شود باید مشخص و روشن باشد، نه مبهم و نامعلوم.

پس هستهٔ اصلی این تعریف دو چیز است: انتقال مالکیت یک مال مشخص، و روشن و معلوم بودن چیزی که در ازای آن پرداخت یا داده می‌شود.

مصادیق واقعی

علی خودروی خود را به مریم می‌فروشد و قرار می‌گذارند که مریم در ازای آن مبلغ مشخصی بپردازد؛ این کار از نظر این ماده یک بیع است، چون مالکیت خودرو (عین) در برابر یک عوض معلوم منتقل می‌شود.
مریم یک دستگاه لپ‌تاپ مشخص را به علی منتقل می‌کند و علی در ازای آن یک مبلغ معین را می‌پردازد؛ چون هم مال و هم عوض معلوم و روشن هستند، با تعریف این ماده از بیع مطابقت دارد.

سؤالات پرتکرار

«عین» در این ماده یعنی چه؟

طبق همین متن، «عین» مالی است که مالکیت آن منتقل می‌شود؛ یعنی خود مال مشخص، نه یک حق یا طلب. متن تعریف بیشتری از آن ارائه نکرده است.

منظور از «عوض معلوم» چیست؟

یعنی چیزی که در ازای انتقال مال داده می‌شود باید معلوم و مشخص باشد. این ماده فقط همین را می‌گوید و توضیح بیشتری دربارهٔ اینکه چه چیزی معلوم شمرده می‌شود ارائه نکرده است.

آیا در ازای مال حتماً باید پول داده شود؟

این ماده فقط به «عوض معلوم» اشاره کرده و آن را منحصر به پول نکرده است؛ بنابراین از ظاهر همین متن نمی‌توان گفت عوض الزاماً باید پول باشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←