ماده ۳۲۶ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر عوضی که مشتری عالم بر غصب در صورت تلف مبیع به مالک داده است زیاد بر مقدار ثمن باشد به مقدار زیاده نمیتواند رجوع به‌ بایع کند ولی نسبت به مقدار ثمن حق رجوع دارد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره حالتی است که مشتری می‌داند مال مورد معامله غصبی است، یعنی «مشتری عالم بر غصب» است. اگر بعد از تلف شدن مبیع، او به مالک عوضی بدهد که از مقدار ثمن بیشتر باشد، نسبت به مقدار اضافه نمی‌تواند به فروشنده (بایع) رجوع کند.

به بیان ساده، او فقط نسبت به مقدار ثمن حق رجوع به فروشنده دارد، ولی برای مقدار زیاده بر ثمن چنین حقی در این متن برای او گفته نشده است. این ماده فقط همین حالت را مطرح کرده و درباره حالات دیگر در همین متن چیزی بیان نشده است.

مصادیق واقعی

علی مالی را می‌خرد که می‌داند غصبی است. پس از تلف شدن آن مال، علی به مالک مبلغی بیشتر از ثمن پرداخت می‌کند. بر اساس این ماده، علی برای مقدار اضافه نمی‌تواند به فروشنده رجوع کند، ولی برای مقدار ثمن می‌تواند به فروشنده رجوع کند.
مریم به عنوان مشتری عالم بر غصب، بعد از تلف مبیع، عوضی به مالک می‌دهد که از ثمن بیشتر است. این ماده می‌گوید حق رجوع او به بایع فقط نسبت به مقدار ثمن پذیرفته است، نه نسبت به مقدار زیاده.

سؤالات پرتکرار

اگر مشتری بداند مال غصبی است و بعد از تلف، به مالک بیشتر از ثمن بدهد، می‌تواند همه آن را از فروشنده پس بگیرد؟

نه. بر اساس این ماده، نسبت به مقدار زیاده بر ثمن نمی‌تواند به بایع رجوع کند، ولی نسبت به مقدار ثمن حق رجوع دارد.

این حکم برای مشتری‌ای هم هست که نمی‌دانست مال غصبی است؟

متن این ماده فقط درباره «مشتری عالم بر غصب» صحبت کرده و درباره مشتری غیرعالم در همین متن چیزی گفته نشده است.

مشتری عالم بر غصب نسبت به مقدار ثمن چه حقی دارد؟

مطابق همین متن، نسبت به مقدار ثمن حق رجوع به بایع دارد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۳۲۶ قانون مدنی — لویادسک