ماده ۲۸۱ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

مخارج تادیه به عهده مدیون است مگر اینکه شرط خلاف شده باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید هزینه‌های پرداخت یک دِین (تعهد) بر عهدهٔ شخص بدهکار است. یعنی اگر برای پرداختن آنچه بدهکار است، هزینه‌ای لازم شود، اصل بر این است که خودِ بدهکار باید آن هزینه را بپردازد.

اما این قاعده قطعی نیست؛ اگر طرفین در قرارداد یا توافق خود شرط کرده باشند که این هزینه‌ها به عهدهٔ کس دیگری (مثلاً طلبکار) باشد، همان شرط ملاک است. متن ماده توضیح نمی‌دهد که منظور از «مخارج تادیه» دقیقاً چه هزینه‌هایی است و مصداق‌های آن را مشخص نکرده است.

مصادیق واقعی

علی به مریم مقداری پول بدهکار است. اگر برای پرداخت این بدهی لازم باشد هزینه‌ای پرداخت شود، طبق این ماده این هزینه بر عهدهٔ علی است، مگر آنکه علی و مریم قبلاً طور دیگری توافق کرده باشند.
حسن و حسین توافق کرده‌اند که حسین بدهی خود را به حسن بپردازد و در همان توافق شرط کرده‌اند هزینه‌های پرداخت به عهدهٔ حسن باشد. در این حالت چون شرط خلاف شده، هزینه‌ها بر عهدهٔ حسن است.

سؤالات پرتکرار

هزینه‌های مربوط به پرداخت بدهی را چه کسی باید بدهد؟

طبق این ماده، اصل بر این است که این هزینه‌ها بر عهدهٔ بدهکار است، مگر اینکه شرط خلاف آن شده باشد.

اگر در قرارداد گفته باشیم هزینه‌های پرداخت به عهدهٔ طلبکار است، این ماده چه می‌گوید؟

این ماده اجازه می‌دهد که خلاف قاعده شرط شود؛ یعنی اگر شرط خلاف شده باشد، همان شرط اعمال می‌شود و هزینه‌ها بر عهدهٔ بدهکار نیست.

منظور از «مخارج تادیه» دقیقاً چیست؟

متن این ماده مصداق‌های «مخارج تادیه» را مشخص نکرده و در این متن توضیح بیشتری دربارهٔ آن نیامده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۲۸۱ قانون مدنی — لویادسک