ماده ۲۵۵ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه کسی نسبت به مالی معامله به عنوان فضولی نماید و بعد معلوم شود که آن مال ملک معامله‌ کننده بوده است یا ملک کسی بوده‌ است که معامله‌ کننده میتوانسته است از قبل او ولایتا یا وکالتا معامله نماید در این صورت نفوذ و صحت معامله موکول به اجازه معامل است والا ‌معامله باطل خواهد بود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره «معاملهٔ فضولی» است. فرض کنید کسی نسبت به مالی معامله‌ای انجام می‌دهد، در حالی که به عنوان فضولی وارد معامله شده است. اگر بعداً معلوم شود که آن مال خودِ معامله‌کننده بوده، یا مال کسی بوده که معامله‌کننده می‌توانسته از قبل او به عنوان ولایت یا وکالت معامله کند، وضعیت یکسان است.

در این صورت، متن می‌گوید نفوذ و صحت این معامله به اجازهٔ «معامل» بستگی دارد. اگر اجازه داده شود، معامله نافذ و صحیح است؛ و اگر اجازه داده نشود، معامله باطل خواهد بود.

مصادیق واقعی

علی مالی را به عنوان فضولی به حسن می‌فروشد. بعد معلوم می‌شود آن مال متعلق به خود علی بوده است. طبق این ماده، صحت و نفوذ این معامله به اجازهٔ معامل بستگی دارد و اگر اجازه نباشد، معامله باطل است.
مریم مالی را به عنوان فضولی معامله می‌کند. بعد معلوم می‌شود او می‌توانسته از طرف مالک به عنوان وکیل معامله کند. در این حالت هم نفوذ و صحت معامله موکول به اجازهٔ معامل است و در غیر این صورت باطل خواهد بود.

سؤالات پرتکرار

اگر معلوم شود مالی که فضولی معامله شده مال خود معامله‌کننده بوده، آیا معامله بدون اجازه درست است؟

بر اساس این متن، نه؛ در این حالت نفوذ و صحت معامله موکول به اجازه معامل است و اگر اجازه نباشد معامله باطل خواهد بود.

اگر معامله‌کننده می‌توانسته از طرف مالک به عنوان ولی یا وکیل معامله کند، حکم چیست؟

متن همین حکم را دارد: نفوذ و صحت معامله به اجازه معامل بستگی دارد و در غیر این صورت معامله باطل است.

منظور از «فضولی» در این ماده چیست؟

خود ماده تعریف جداگانه‌ای برای «فضولی» نیاورده و فقط از معامله‌ای سخن گفته که کسی نسبت به مالی به عنوان فضولی انجام می‌دهد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۲۵۵ قانون مدنی — لویادسک