ماده ۲۰۵ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه شخصی که تهدید شده است بداند که تهدید کننده نمیتواند تهدید خود را به موقع اجرا گذارد و یا خود شخص مزبور قادر باشد بر‌ اینکه بدون مشقت اکراه را از خود دفع کند و معامله را واقع نسازد آن شخص مکره محسوب نمیشود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر کسی تحت تهدید قرار گرفته باشد، اما خودش بداند که تهدیدکننده نمی‌تواند تهدیدش را در زمان مناسب اجرا کند، او را «مکره» (یعنی کسی که واقعاً تحت فشار و اکراه معامله کرده) حساب نمی‌کنند.

همچنین اگر خودِ شخصِ تهدیدشده بتواند بدون سختی و مشقت، آن فشار و اکراه را از خودش دور کند و معامله را انجام ندهد، باز هم مکره محسوب نمی‌شود.

به زبان ساده‌تر: تا وقتی راهی برای فرار از تهدید وجود دارد و طرف هم می‌داند تهدید عملی نمی‌شود، نمی‌تواند بعداً بگوید «من تحت اکراه معامله کردم».

مصادیق واقعی

علی به مریم می‌گوید اگر خانه‌ات را به من نفروشی، فردا ضرری به تو می‌رسانم. اما مریم می‌داند علی در آن زمان در شهر دیگری است و نمی‌تواند این کار را انجام دهد؛ در این حالت مریم مکره حساب نمی‌شود.
علی مریم را تهدید می‌کند، ولی مریم به‌راحتی می‌تواند از آن موقعیت دور شود و معامله را انجام ندهد، بدون اینکه سختی و زحمتی متحمل شود؛ در این حالت هم مکره محسوب نمی‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی مرا تهدید کند ولی من بدانم نمی‌تواند تهدیدش را عملی کند، آیا من مکره محسوب می‌شوم؟

نه؛ بر اساس این ماده، در این حالت آن شخص مکره محسوب نمی‌شود.

اگر بتوانم بدون سختی از تهدید فرار کنم ولی معامله را انجام دهم، آیا مکره هستم؟

نه؛ این ماده می‌گوید اگر خود شخص قادر باشد بدون مشقت اکراه را از خود دفع کند و معامله را واقع نسازد، مکره محسوب نمی‌شود.

ملاک مکره بودن طبق این ماده چیست؟

این ماده دو شرط را مطرح می‌کند: اینکه تهدیدشده نداند تهدیدکننده نمی‌تواند تهدید را اجرا کند، و اینکه خودش نتواند بدون مشقت اکراه را از خود دفع کند و معامله را انجام ندهد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۲۰۵ قانون مدنی — لویادسک