ماده ۲۰۱ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اشتباه در شخص طرف به صحت معامله خللی وارد نمی‌آورد مگر در مواردی که شخصیت طرف علت عمده عقد بوده باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که یک طرف معامله، در شناخت "شخص طرف مقابل" اشتباه کرده باشد؛ یعنی مثلاً طرف مقابل را کس دیگری پنداشته باشد. قانون می‌گوید این نوع اشتباه به‌طور کلی صحت معامله را از بین نمی‌برد و معامله را خراب نمی‌کند.

اما یک استثنا دارد: اگر شخصیت طرف مقابل برای معامله‌کننده "علت عمدهٔ عقد" بوده باشد — یعنی انگیزهٔ اصلی و مهم او از بستن قرارداد دقیقاً همان شخص خاص بوده — در این صورت این حکم جاری نیست و قانون برای این حالت استثنا گذاشته است. متن ماده نمی‌گوید که در این استثنا دقیقاً چه اتفاقی می‌افتد و اثر آن را مشخص نکرده است.

مصادیق واقعی

علی از یک مغازهٔ ناشناس یک کتاب می‌خرد و اهمیت نمی‌دهد که فروشنده کیست؛ بعداً متوجه می‌شود فروشنده را با شخص دیگری اشتباه گرفته بوده. به‌خاطر این اشتباه در شخص، اصل معامله آسیب نمی‌بیند.
مریم فقط می‌خواهد اثر هنری‌اش را به دست یک استاد نقاشی مشخص بسپارد و سفارش را به گمان اینکه طرف مقابل همان استاد است به او می‌دهد؛ چون شخصیت طرف برای مریم انگیزهٔ اصلی و عمدهٔ این قرارداد بوده، این مورد از استثنای ماده خارج نیست و حکم کلی ماده در آن جاری نیست.

سؤالات پرتکرار

اگر طرف معامله را با شخص دیگری اشتباه بگیرم، معامله باطل می‌شود؟

طبق همین ماده، به‌طور کلی این اشتباه به صحت معامله خللی وارد نمی‌کند؛ مگر در مواردی که شخصیت طرف، علت عمدهٔ عقد بوده باشد.

منظور از «شخصیت طرف علت عمدهٔ عقد بوده» چیست؟

متن ماده فقط همین عبارت را آورده و توضیح بیشتری نداده است؛ به‌طور کلی نشان می‌دهد که شخص خاص طرف مقابل، انگیزهٔ اصلی و عمدهٔ بستن آن عقد بوده است.

آیا این ماده می‌گوید در آن حالت استثنا معامله باطل است؟

نه؛ ماده فقط می‌گوید در آن موارد اشتباه در شخص طرف «خللی وارد نمی‌آورد» جاری نیست و دربارهٔ نتیجه و اثر آن چیزی نگفته است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←