ماده ۱۹۰ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

برای صحت هر معامله شرایط ذیل اساسی است: ۱) قصد طرفین و رضای آنها ۲) اهلیت طرفین ۳) موضوع معین که مورد معامله باشد ۴) مشروعیت جهت معامله

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید برای اینکه یک معامله درست و معتبر باشد، چهار شرط اصلی باید کنار هم جمع باشند: اول اینکه هر دو طرف واقعاً قصد انجام معامله را داشته باشند و به آن راضی باشند؛ دوم اینکه هر دو طرف توانایی قانونی انجام آن معامله را داشته باشند؛ سوم اینکه چیزی که معامله روی آن انجام می‌شود مشخص و معین باشد؛ و چهارم اینکه هدفی که از این معامله دنبال می‌شود مشروع و قانونی باشد.

نکته مهم این است که متن ماده فقط فهرست این چهار شرط را آورده و دربارهٔ جزئیات هر کدام، اینکه دقیقاً چه چیزی «قصد» یا «اهلیت» یا «مشروعیت جهت» را از بین می‌برد، یا اینکه اگر یکی از این شرط‌ها نباشد چه اتفاقی می‌افتد، توضیحی نداده است. همچنین این ماده به هیچ ماده یا قانون دیگری ارجاع نداده است.

مصادیق واقعی

علی می‌خواهد موتور خود را به مریم بفروشد. علی و مریم هر دو با رضایت خودشان توافق می‌کنند (قصد و رضا)، هر دو شرایط قانونی برای این کار را دارند (اهلیت)، موضوع معامله یعنی همان موتور مشخص است (موضوع معین)، و هدفشان یک خرید و فروش معمولی و قانونی است (مشروعیت جهت). در این حالت چهار شرط این ماده جمع است.
فرض کنید علی موتور خود را به مریم بفروشد اما هدف واقعی این معامله این باشد که مریم از آن موتور برای کار غیرقانونی استفاده کند. در اینجا شرط چهارم این ماده، یعنی مشروعیت جهت معامله، ممکن است برقرار نباشد؛ متن ماده فقط می‌گوید این شرط برای صحت معامله اساسی است و دربارهٔ نتیجه نبودنش چیزی نمی‌گوید.

سؤالات پرتکرار

این ماده چند شرط برای درست بودن یک معامله گفته است؟

چهار شرط: قصد طرفین و رضای آنها، اهلیت طرفین، موضوع معین که مورد معامله باشد، و مشروعیت جهت معامله.

منظور از «اهلیت طرفین» چیست؟

خود متن ماده فقط عبارت «اهلیت طرفین» را آورده و توضیح نداده که چه کسی اهلیت دارد و چه کسی ندارد. برای همین، بر اساس همین متن نمی‌توان گفت اهلیت شامل چه چیزهایی است.

اگر یکی از این چهار شرط نباشد، معامله باطل می‌شود؟

این ماده فقط می‌گوید این شرایط برای صحت معامله اساسی است، اما دربارهٔ نتیجه نبودن آنها و اینکه معامله چه سرنوشتی پیدا می‌کند چیزی نگفته است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←