ماده ۱۳۰۰ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در مواردی که دفتر تجارتی بر نفع صاحب آن دلیل نیست بر ضرر او سندیت دارد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده یک قاعدهٔ سادهٔ حقوقی دربارهٔ دفتر تجارتی (دفتری که تاجر معاملات و حساب‌های خود را در آن ثبت می‌کند) بیان می‌کند.

معنای آن این است: اگر در جایی دفتر تجارتی به نفع صاحبش (تاجر) قابل استناد نباشد، همان دفتر می‌تواند به ضرر او مورد استناد قرار بگیرد. یعنی تاجر نمی‌تواند فقط بخش‌های به‌نفع خود را از دفترش بپذیرد و بخش‌های به‌ضررش را رد کند.

این متن فقط همین یک حکم کلی را بیان کرده و هیچ تبصره، شرط، مبلغ یا مجازاتی در آن ذکر نشده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی تاجر است و در دفتر تجارتی خود ثبت کرده که مبلغی را از مریم طلب دارد؛ اگر این دفتر در آن مورد به نفع علی قابل استناد نباشد، همان ثبت می‌تواند علیه او هم استفاده شود.
فرض کنید مریم تاجر است و در دفتر تجارتی‌اش نوشته شده که کالایی را از حسن دریافت کرده است؛ اگر این دفتر در آن مورد به نفع مریم سندیت نداشته باشد، همان نوشته به ضرر او قابل استناد است.

سؤالات پرتکرار

دفتر تجارتی چیست؟

در همین متن فقط از عبارت «دفتر تجارتی» استفاده شده و توضیحی دربارهٔ تعریف آن داده نشده است؛ بنابراین بر اساس همین متن نمی‌توان تعریف دقیقی ارائه کرد.

آیا صاحب دفتر می‌تواند فقط بخش‌های به‌نفع خود را از دفترش ارائه کند؟

بر اساس این ماده، در مواردی که دفتر تجارتی به نفع صاحبش دلیل نیست، همان دفتر به ضرر او سندیت دارد؛ یعنی نمی‌تواند تنها بخش‌های به‌نفع خود را جدا کند.

این ماده چه مجازاتی تعیین کرده است؟

هیچ مجازاتی در این متن ذکر نشده است؛ این ماده فقط یک حکم دربارهٔ ارزش اثباتی دفتر تجارتی بیان می‌کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۱۳۰۰ قانون مدنی — لویادسک