ماده ۱۱۹۸ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

کسی ملزم به انفاق است که متمکن از دادن نفقه باشد، یعنی بتواند نفقه بدهد بدون اینکه از این حیث در وضع معیشت خود دچار ‌مضیقه گردد. برای تشخیص تمکن باید کلیه تعهدات و وضع زندگانی شخصی او در جامعه در نظر گرفته شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید فقط کسی مجبور به پرداخت نفقه (هزینه‌های زندگی) است که توانایی مالی این کار را داشته باشد. توانایی مالی یعنی او بتواند نفقه بدهد بدون اینکه به خاطر این پرداخت، زندگی خودش در تنگنا و سختی بیفتد.

برای اینکه مشخص شود کسی توانایی مالی دارد یا نه، باید همهٔ بدهی‌ها و تعهدات او و همچنین وضعیت زندگی شخصی‌اش در جامعه در نظر گرفته شود. یعنی فقط به درآمد او نگاه نمی‌شود، بلکه مجموع شرایط مالی و زندگی‌اش سنجیده می‌شود.

این متن فقط یک معیار کلی برای «توانایی مالی» می‌دهد و جزئیات بیشتر یا مصادیق دقیق را تعیین نمی‌کند.

مصادیق واقعی

علی موظف است به همسرش نفقه بدهد، اما درآمدش کم است و بدهی‌های دیگری هم دارد. اگر پرداخت نفقه باعث شود خودش در تنگنای مالی بیفتد، بر اساس این ماده ملزم به انفاق نیست.
مریم از همسرش مطالبهٔ نفقه دارد. برای بررسی اینکه همسرش باید نفقه بدهد یا نه، همهٔ تعهدات مالی او و وضع زندگی شخصی‌اش در نظر گرفته می‌شود، نه فقط میزان حقوق ماهانه‌اش.

سؤالات پرتکرار

چه کسی موظف به دادن نفقه است؟

بر اساس این ماده، کسی که توانایی مالی (تمکن) داشته باشد؛ یعنی بتواند نفقه بدهد بدون اینکه زندگی خودش به سختی و تنگنا بیفتد.

از کجا بفهمیم کسی توانایی مالی دادن نفقه را دارد؟

این ماده می‌گوید باید همهٔ تعهدات او و وضع زندگی شخصی‌اش در جامعه در نظر گرفته شود.

اگر کسی توانایی مالی نداشته باشد، آیا باز هم باید نفقه بدهد؟

این متن می‌گوید التزام به انفاق فقط برای کسی است که متمکن باشد؛ بنابراین کسی که توانایی مالی ندارد، مشمول این الزام نیست. جزئیات بیشتر در همین متن نیامده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۱۱۹۸ قانون مدنی — لویادسک