ماده ۱۰۵۱ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

حکم مذکور در ماده فوق در موردی نیز جاری است که عقد از روی جهل ‌به تمام یا یکی از امور مذکوره فوق بوده و نزدیکی هم واقع ‌شده باشد. در صورت جهل و عدم وقوع نزدیکی عقد باطل ولی حرمت ابدی حاصل نمی‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که عقد نکاح از روی ناآگاهی (جهل) نسبت به تمام یا یکی از امور گفته‌شده در «مادهٔ فوق» — یعنی مادهٔ قبل از این ماده — بسته شده باشد. در چنین حالتی، اگر بین زن و مرد نزدیکی هم واقع شده باشد، همان حکمی که در مادهٔ قبل گفته شده، جاری می‌شود. توجه کنید که این ماده خودش محتوای مادهٔ قبل را بازگو نمی‌کند و فقط به آن ارجاع می‌دهد.

اما اگر عقد از روی ناآگاهی بسته شده باشد و نزدیکی هم رخ نداده باشد، حکم متفاوت است: عقد باطل است، ولی «حرمت ابدی» به وجود نمی‌آید. «حرمت ابدی» یعنی ممنوعیت همیشگی ازدواج؛ یعنی در این حالت، این ممنوعیت همیشگی ایجاد نمی‌شود.

به طور خلاصه، این ماده دو حالت را از هم جدا می‌کند: حالت با نزدیکی (که حکم مادهٔ قبل اعمال می‌شود) و حالت بدون نزدیکی (که عقد باطل است اما حرمت ابدی حاصل نمی‌شود).

مصادیق واقعی

فرض کنید علی و مریم عقدی بسته‌اند، در حالی که نسبت به یکی از امور گفته‌شده در مادهٔ قبل ناآگاه بوده‌اند و بین آن‌ها نزدیکی نیز واقع شده است. بر اساس این ماده، همان حکمی که در مادهٔ قبل آمده، در مورد آن‌ها هم جاری می‌شود.
فرض کنید علی و مریم همان عقد را از روی ناآگاهی بسته‌اند، اما بین آن‌ها نزدیکی رخ نداده است. در این صورت عقد باطل است، ولی حرمت ابدی (ممنوعیت همیشگی ازدواج) به وجود نمی‌آید.

سؤالات پرتکرار

این ماده دربارهٔ چه موضوعی است؟

دربارهٔ حالتی است که عقد نکاح از روی ناآگاهی به تمام یا یکی از امور گفته‌شده در مادهٔ قبل بسته شده باشد.

اگر عقد از روی ناآگاهی بسته شده و نزدیکی هم واقع شده باشد، چه حکمی دارد؟

در این حالت، همان حکم مذکور در مادهٔ قبل جاری می‌شود.

اگر عقد از روی ناآگاهی بسته شده باشد ولی نزدیکی رخ نداده باشد، چه اتفاقی می‌افتد؟

عقد باطل است، ولی حرمت ابدی (ممنوعیت همیشگی ازدواج) حاصل نمی‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←