ماده ۱۰۳۲ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

قرابت نسبی به ترتیب طبقات ذیل است: طبقه اول: پدر و مادر و اولاد و اولادِ اولاد. ‌طبقه دوم: اجداد و برادر و خواهر و اولاد آن‌ها. طبقه سوم: اعمام و عمات و اخوال و خالات و اولاد آن‌ها در هر طبقه درجات قرب و بعد قرابت نسبی به عده نسل‌ها در آن طبقه معین میگردد. مثلا در طبقه اول قرابت پدر و مادر با اولاد در درجه اول و نسبت‌ به اولادِ اولاد در درجه دوم خواهد بود و هکذا در طبقه دوم قرابت برادر و خواهر و جد و جده در درجه اول از طبقه دوم و اولاد برادر و خواهر و جد و ‌پدر در درجه دوم از طبقه دوم خواهد بود و در طبقه سوم قرابت عمو و دایی و عمه و خاله در درجه اول از طبقه سوم و درجه اولاد آن‌ها در درجه دوم از‌ آن طبقه است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید نسبت‌های خویشاوندیِ خونی (قرابت نسبی) در سه «طبقه» دسته‌بندی می‌شوند. طبقهٔ اول: پدر و مادر و فرزندان و فرزندانِ فرزندان. طبقهٔ دوم: پدربزرگ و مادربزرگ (اجداد) و برادر و خواهر و فرزندان آن‌ها. طبقهٔ سوم: عمو و عمه و دایی و خاله و فرزندان آن‌ها.

خودِ کلمهٔ «طبقه» فقط نشان می‌دهد که فرد در کدام ردیف خویشاوندی قرار دارد. اما closeness یا دوریِ نسبت درونِ یک طبقه با «درجه» سنجیده می‌شود، و درجه بر اساس تعداد نسل‌ها در همان طبقه شمرده می‌شود. یعنی هرچه تعداد نسل‌های فاصله کمتر باشد، درجه پایین‌تر و نسبت نزدیک‌تر است.

ماده چند نمونه می‌آورد: در طبقهٔ اول، نسبت پدر و مادر با فرزند درجهٔ اول است و نسبت با فرزندِ فرزند درجهٔ دوم. در طبقهٔ دوم، برادر و خواهر و جد و جده درجهٔ اول از آن طبقه‌اند و فرزندان برادر و خواهر و جد و پدر در درجهٔ دوم از آن طبقه. در طبقهٔ سوم، عمو و دایی و عمه و خاله درجهٔ اول از آن طبقه‌اند و فرزندان آن‌ها در درجهٔ دوم از همان طبقه.

مصادیق واقعی

زهرا مادرِ علی است؛ نسبت آن‌ها در طبقهٔ اول و درجهٔ اول قرار می‌گیرد. فرزندِ علی (نوهٔ زهرا) نسبت به زهرا در همان طبقهٔ اول، اما درجهٔ دوم است.
حسن و مریم خواهر و برادرند؛ نسبت آن‌ها در طبقهٔ دوم و درجهٔ اول است. فرزندِ مریم نسبت به حسن در طبقهٔ دوم، درجهٔ دوم شمرده می‌شود.

سؤالات پرتکرار

نوهٔ من (فرزندِ فرزندم) از نظر قرابت در کدام طبقه و درجه است؟

بر اساس این ماده، فرزندِ فرزند در طبقهٔ اول قرار می‌گیرد و درجهٔ او در آن طبقه، درجهٔ دوم است.

عمو و دایی و عمه و خاله در کدام طبقه‌اند؟

این ماده آن‌ها را در طبقهٔ سوم می‌گذارد و می‌گوید درجهٔ اول از آن طبقه را دارند.

در یک طبقه، نزدیک‌تر یا دورتر بودن نسبت را از کجا می‌فهمیم؟

ماده می‌گوید در هر طبقه، درجهٔ قرب و بعد با «عده نسل‌ها» در آن طبقه مشخص می‌شود؛ یعنی هرچه تعداد نسل‌های فاصله کمتر باشد، درجه پایین‌تر است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←