ماده ۱۰۱۹ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

حکم موت فرضی غایب در موردی صادر می‌شود که از تاریخ آخرین خبری که از حیات او رسیده است مدتی گذشته باشد که عادتا‌ً چنین شخصی زنده نمی‌ماند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کسی است که مدتی است از او خبری در دست نیست (اصطلاحاً «غایب مفقودالاثر»). بر اساس این متن، اگر از تاریخ آخرین خبری که نشان می‌دهد او زنده بوده، مدتی گذشته باشد که معمولاً و به‌طور عادت، یک انسان در چنین مدت زمانی زنده نمی‌ماند، حکم «موت فرضی» او صادر می‌شود؛ یعنی قانون فرض می‌کند که او مرده است.

نکتهٔ مهم این است که این ماده یک عدد یا مدت مشخص (مثلاً چند سال) تعیین نکرده است؛ معیار، «عادت» است، یعنی اینکه در شرایط معمول انتظار نمی‌رود کسی در این مدت زنده بماند. همچنین این ماده مشخص نکرده که این حکم را چه مرجعی صادر می‌کند و به همین موضوع هم بسنده شده است.

مصادیق واقعی

علی سال‌ها پیش از خانه بیرون رفت و از آن زمان هیچ خبری از زنده بودن او به خانواده‌اش نرسیده است. خانواده‌اش می‌خواهند وضعیت او از نظر قانونی روشن شود؛ بر اساس این ماده اگر از تاریخ آخرین خبرِ رسیده از حیات او، مدتی گذشته باشد که عادتاً کسی در آن مدت زنده نمی‌ماند، حکم موت فرضی او صادر می‌شود.
مریم مدت طولانی است که از برادرش هیچ اطلاعی ندارد و آخرین بار خبری از زنده بودن او دریافت کرده است که مربوط به گذشتهٔ دور است. در چنین وضعیتی، این ماده ملاک را برای صدور حکم موت فرضی، گذشت مدتی می‌داند که معمولاً فرد در آن زنده نمی‌ماند.

سؤالات پرتکرار

حکم موت فرضی چه زمانی صادر می‌شود؟

وقتی از تاریخ آخرین خبری که از زنده بودن او رسیده، مدتی گذشته باشد که عادتاً چنین شخصی زنده نمی‌ماند.

آیا این ماده مدت مشخصی مثل چند سال را تعیین کرده است؟

نه، در این متن عدد یا مدت مشخصی نیامده و فقط معیار «عادتاً زنده نماندن» ذکر شده است.

صدور این حکم با چه مرجعی است؟

این ماده به مرجع صادرکنندهٔ حکم اشاره‌ای نکرده و فقط گفته است که چنین حکمی صادر می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←