ماده ۶۳ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۴۰۰/۱۱/۱۰

تمامی احکام و قواعد عمومی مربوط به جرائم و تخلفات موضوع این قانون به غیر از موارد پیش بینی شده، مطابق قانون مجازات اسلامی است. مقررات مربوط به تعلیق تعقیب، تعویق صدور حکم، معافیت از کیفر، تعلیق اجرای مجازات، مرور زمان، توبه و بایگانی کردن پرونده در مورد جرائم و تخلفات موضوع این قانون اعمال نمی گردد. در خصوص پرونده های با ارزش بیشتر از ده میلیارد (۱۰/۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰) ریال، سازمان یافته، حرفه ای، بند «ت» ماده (۲۲) و یا ماده (۳۵) این قانون و تبصره های آن، اعمال احکام مواد (۱۸۰) و (۲۳۷) قانون آیین دادرسی کیفری جایز است.

تبصره ۱الحاقی ۱۴۰۰/۱۱/۱۰

در تخلفات و جرائم موضوع این قانون ملاک تعیین میزان جریمه یا جزای نقدی یا ضبط کالا یا ارز یا وسیله حمل یا محل نگهداری یا أخذ معادل آنها، مجموع ارزش مربوط به دفعات متعدد ارتکاب جرم یا تخلف ارتکابی است که منتج به صدور رأی محکومیت قطعی نشده است.

تبصره ۲الحاقی ۱۴۰۰/۱۱/۱۰

مجازات معاونت در جرائم و یا تخلفات موضوع این قانون، حسب مورد حداقل مجازات جرم و یا جریمه تخلف ارتکابی است.

تبصره ۳الحاقی ۱۴۰۰/۱۱/۱۰

چنانچه شخصی بدون دخالت در عملیات مادی، دستور یا سفارش ارتکاب جرائم یا تخلفات موضوع این قانون را داده باشد یا کالا یا ارز قاچاق یا عواید و سود حاصل از آن متعلق به وی باشد، به مجازات مباشر جرم یا تخلف ارتکابی محکوم می‌گردد. این مجازات مانع از اعمال مجازات مباشر نیست.

تبصره ۴الحاقی ۱۴۰۰/۱۱/۱۰

چنانچه جرائم یا تخلفات موضوع این قانون به تنهایی و یا با در نظرگرفتن دیگر جرائم یا تخلفات این قانون به نحو ساز مان یافته ارتکاب یافته باشد، هر یک از اعضای گروه سازمان یافته به حداکثر مجازات مقرر برای رفتار ارتکابی خود محکوم می‌شوند. در هر مورد که مجازات فاقد حداقل و حداکثر باشد، نصف مجازات مقرر قانونی به اصل آن اضافه می‌گردد. در صورتی که قاچاق به تنهایی، به نحو سازمان یافته ارتکاب یافته باشد، وفق مواد (۲۸) و (۲۹) این قانون عمل خواهد شد.

تبصره ۵الحاقی ۱۴۰۰/۱۱/۱۰

احکام، آثار و مجازات های قاچاق مذکور در مواد (۳)، (۵)، (۶)، (۸) الی (۱۲)، (۱۶)، (۱۹)، (۲۰)، (۳۰) الی (۳۲)، (۳۴) الی (۳۶)، (۳۸) الی(۵۰)، (۵۳) الی (۶۰)، (۶۵) الی (۶۸)، (۷۰)، (۷۱)، (۷۳)، (۷۴) و (۷۷) این قانون و تبصره های این مواد، در مورد همه جرائم و تخلفات موضوع این قانون به جز تبصره (۵) ماده (۲مکرر) جاری است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده چند نکته کلی دربارهٔ جرائم و تخلفات این قانون می‌گوید. نخست اینکه قواعد عمومی جرائم و تخلفات این قانون، به جز مواردی که خودِ این قانون تعیین کرده، بر اساس قانون مجازات اسلامی است. اما چند نهاد ارفاقی کیفری — یعنی تعلیق تعقیب، تعویق صدور حکم، معافیت از کیفر، تعلیق اجرای مجازات، مرور زمان، توبه و بایگانی کردن پرونده — در مورد جرائم و تخلفات این قانون اجرا نمی‌شود. یعنی در این قانون خبری از این ارفاق‌ها نیست.

نکته دیگر اینکه در پرونده‌های با ارزش بیش از ده میلیارد ریال، یا پرونده‌های سازمان‌یافته، حرفه‌ای، موضوع بند «ت» مادهٔ ۲۲ و یا مادهٔ ۳۵ این قانون و تبصره‌های آن، اعمال احکام مواد ۱۸۰ و ۲۳۷ قانون آیین دادرسی کیفری مجاز است (این ماده فقط ارجاع می‌دهد و محتوای آن مواد در این متن نیامده است).

تبصره‌ها هم چند حکم جداگانه دارند: تبصرهٔ ۱ می‌گوید برای تعیین میزان جریمه یا ضبط کالا، ارز، وسیلهٔ حمل یا محل نگهداری یا گرفتن معادل آن‌ها، مجموع ارزش دفعات متعدد جرم یا تخلفی که منجر به رأی محکومیت قطعی نشده ملاک است. تبصرهٔ ۲ مجازات معاونت را حداقل مجازات جرم یا جریمهٔ تخلف می‌داند. تبصرهٔ ۳ کسی را که بدون دخالت در عملیات مادی دستور یا سفارش ارتکاب داده، یا کالا و ارز قاچاق یا سود آن مال اوست، به مجازات مباشر محکوم می‌کند. تبصرهٔ ۴ دربارهٔ جرائم سازمان‌یافته می‌گوید هر عضو گروه به حداکثر مجازات رفتار خود محکوم می‌شود و اگر مجازات حداقل و حداکثر نداشته باشد، نصف مجازات قانونی به اصل آن اضافه می‌گردد. تبصرهٔ ۵ فهرستی بلند از مواد این قانون را نام می‌برد و می‌گوید احکام، آثار و مجازات‌های آن مواد در مورد همهٔ جرائم و تخلفات این قانون جاری است، به جز تبصرهٔ ۵ مادهٔ ۲ مکرر.

مصادیق واقعی

فرض کنیم علی در چند نوبت جداگانه اقدام به تخلف گمرکی کرده، اما هنوز هیچ‌کدام از این پرونده‌ها به رأی محکومیت قطعی نرسیده است. طبق تبصرهٔ ۱، برای تعیین میزان جریمه یا ضبط کالا، مجموع ارزش همهٔ این دفعات با هم در نظر گرفته می‌شود.
فرض کنیم مریم خودش کالای قاچاقی جابه‌جا نکرده، ولی دستور داده که این کار انجام شود. طبق تبصرهٔ ۳، او به مجازات مباشر (انجام‌دهندهٔ اصلی) محکوم می‌شود و این مجازات مانع از مجازات مباشر هم نیست.

سؤالات پرتکرار

آیا در جرائم این قانون امکان تعلیق مجازات یا مرور زمان وجود دارد؟

بر اساس همین متن، مقررات مربوط به تعلیق تعقیب، تعویق صدور حکم، معافیت از کیفر، تعلیق اجرای مجازات، مرور زمان، توبه و بایگانی کردن پرونده در مورد جرائم و تخلفات این قانون اعمال نمی‌شود.

اگر کسی فقط دستور ارتکاب قاچاق را داده باشد، چه مجازاتی دارد؟

طبق تبصرهٔ ۳، اگر شخصی بدون دخالت در عملیات مادی، دستور یا سفارش ارتکاب جرم یا تخلف را داده باشد یا کالا و ارز قاچاق یا سود آن مال او باشد، به مجازات مباشر جرم یا تخلف محکوم می‌شود. این مجازات مانع از مجازات مباشر هم نیست.

در پرونده‌های با ارزش بیش از ده میلیارد ریال چه حکم خاصی وجود دارد؟

همین متن می‌گوید در خصوص پرونده‌های با ارزش بیشتر از ده میلیارد ریال، سازمان‌یافته، حرفه‌ای، موضوع بند «ت» مادهٔ ۲۲ یا مادهٔ ۳۵ این قانون و تبصره‌های آن، اعمال احکام مواد ۱۸۰ و ۲۳۷ قانون آیین دادرسی کیفری جایز است. محتوای خودِ آن دو ماده در این متن توضیح داده نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز ←