ماده ۱۸ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر شخص که مرتکب قاچاق کالا و ارز و حمل و یا نگهداری آن شود، علاوه بر ضبط کالا یا ارز، به جریمه های نقدی زیر محکوم می‌شود: الف- کالای مجاز: جریمه نقدی یک تا دو برابر ارزش کالا ب - کالای مجاز مشروط: جریمه نقدی معادل یک تا سه برابر ارزش کالا پ - کالای یارانه ای: جریمه نقدی معادل دو تا چهار برابر ارزش کالا ت (اصلاحی ۱۳۹۴/۰۷/۲۱)- ارز: جریمه نقدی ارز ورودی، یک تا دو برابر بهای ریالی آن و جریمه نقدی ارز خروجی یا اقدام به خروج ارز، دو تا چهار برابر بهای ریالی آن و در سایر موارد ضبط ارز انجام نشده و تنها معادل بهای ریالی ارز به عنوان جریمه نقدی أخذ می‌گردد. معیار محاسبه ارز برای تعیین بهای ریالی در این قانون، بهای ارز موضوع بند «د» ماده (۱) این قانون است و در صورتی که اصل وقوع قاچاق ارز و معادل ریالی کل ارز موضوع قاچاق مشخص بوده، اما تفکیک نوع و میزان ارزهای موضوع قاچاق مقدور نباشد، همان معادل ریالی کل ارز موضوع قاچاق مبنای تعیین مجازات است.

تبصره ۱اصلاحی ۱۳۹۴/۰۷/۲۱

عرضه یا فروش کالای قاچاق موضوع این ماده ممنوع و مرتکب علاوه بر ضبط کالا به حداقل مجازات های مقرر در این ماده محکوم می‌شود. چنانچه عرضه یا فروش کالای قاچاق از طریق رسانه ها یا فضای مجازی از قبیل شبکه اجتماعی، تارنما یا پیامک و یا تلفن صورت پذیرد، مرتکب علاوه بر ضبط کالا به دو برابر ارزش کالای قاچاق محکوم می‌شود.

تبصره ۲

فهرست کالاهای یارانه ای با پیشنهاد وزارتخانه های امور اقتصادی و دارایی و صنعت، معدن و تجارت تهیه می‌شود و به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.

تبصره ۳

وزارت صنعت، معدن و تجارت مکلف است فهرست کالاهای مجاز مشروط را اعلام نماید.

تبصره ۴الحاقی ۱۳۹۴/۰۷/۲۱

خرید، فروش، حمل یا نگهداری کالاهایی که موضوع قاچاق قرار می گیرند به صورت تجاری مانند فرآورده های نفتی و دارویی خارج از ضوابط تعیینی دولت تخلف محسوب و مرتکب علاوه بر ضبط کالای مزبور حسب مورد به حداقل جریمه نقدی مقرر در این ماده محکوم می‌شود. دولت مکلف است ظرف مدت دو ماه از تاریخ لازم الاجراء‌شدن این قانون دستورالعمل مورد نیاز را تصویب نماید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید هر کسی که کالا یا ارز را قاچاق کند، یا آن را حمل کند یا نگه دارد، علاوه بر اینکه خود کالا یا ارز ضبط می‌شود، باید جریمهٔ نقدی هم بپردازد. مقدار این جریمه بر اساس نوع کالا تعیین می‌شود: کالای مجاز یک تا دو برابر ارزش کالا، کالای مجاز مشروط یک تا سه برابر، کالای یارانه‌ای دو تا چهار برابر، و برای ارز بسته به اینکه ورودی باشد یا خروجی (یا اقدام به خروج)، یک تا دو برابر یا دو تا چهار برابر بهای ریالی آن.

در بند «ت» آمده که اگر ارز ورودی باشد جریمه یک تا دو برابر بهای ریالی آن است و اگر ارز خروجی باشد یا کسی قصد خروج ارز داشته باشد، دو تا چهار برابر بهای ریالی آن. در موارد دیگر، خود ارز ضبط نمی‌شود و فقط معادل بهای ریالی آن به‌عنوان جریمه گرفته می‌شود. معیار محاسبهٔ بهای ریالی ارز، بهای ارز موضوع بند «د» ماده (۱) همین قانون است (متن آن بند در اینجا نیامده و این ماده فقط به آن ارجاع داده است). همچنین اگر ثابت شود قاچاق ارز رخ داده و کل مبلغ ریالی آن مشخص است، ولی نتوان نوع و میزان دقیق ارزهای قاچاق‌شده را از هم جدا کرد، همان معادل ریالی کل مبنای تعیین مجازات قرار می‌گیرد.

تبصره‌ها هم چند نکته اضافه می‌کنند: فروش یا عرضهٔ کالای قاچاق ممنوع است و مرتکب، جدا از ضبط کالا، به حداقل جریمه‌های این ماده محکوم می‌شود؛ اگر این عرضه یا فروش از طریق رسانه‌ها یا فضای مجازی (شبکه اجتماعی، تارنما، پیامک یا تلفن) باشد، جریمه دو برابر ارزش کالای قاچاق است. فهرست کالاهای یارانه‌ای با پیشنهاد دو وزارتخانه و تصویب هیأت وزیران تعیین می‌شود و اعلام فهرست کالاهای مجاز مشروط وظیفهٔ وزارت صنعت، معدن و تجارت است. همچنین خرید، فروش، حمل یا نگهداری تجاری کالاهایی که موضوع قاچاق قرار می‌گیرند (مثل فرآورده‌های نفتی و دارویی خارج از ضوابط دولت) تخلف است و مرتکب، جدا از ضبط کالا، به حداقل جریمهٔ نقدی این ماده محکوم می‌شود؛ دولت هم موظف است تا دو ماه از لازم‌الاجرا شدن این قانون دستورالعمل لازم را تصویب کند.

مصادیق واقعی

فرض کنیم علی با خودروی خود چند کارتن کالای مجاز قاچاق را جابه‌جا می‌کند و در راه متوقف می‌شود. بر اساس این ماده، کالاها ضبط می‌شود و او به جریمهٔ نقدی یک تا دو برابر ارزش کالا محکوم می‌شود.
فرض کنیم مریم کالای قاچاق را از طریق یک شبکه اجتماعی به فروش می‌رساند. طبق تبصره ۱، جدا از ضبط کالا، او به دو برابر ارزش کالای قاچاق محکوم می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر فقط کالای قاچاق را نگهداری کنم و خودم آن را وارد نکرده باشم، باز هم جریمه دارم؟

بله، متن ماده صریحاً می‌گوید هر شخص که مرتکب قاچاق کالا و ارز و حمل و یا نگهداری آن شود، علاوه بر ضبط کالا یا ارز به جریمهٔ نقدی محکوم می‌شود؛ پس نگهداری هم در متن ذکر شده است.

برای ارز، جریمه چقدر است؟

برای ارز ورودی یک تا دو برابر بهای ریالی آن، و برای ارز خروجی یا اقدام به خروج ارز دو تا چهار برابر بهای ریالی آن. در سایر موارد، ارز ضبط نمی‌شود و فقط معادل بهای ریالی ارز به‌عنوان جریمهٔ نقدی گرفته می‌شود.

اگر کالای قاچاق را در فضای مجازی بفروشم چه می‌شود؟

طبق تبصره ۱، جدا از ضبط کالا به دو برابر ارزش کالای قاچاق محکوم می‌شوید. در حالت عادی (بدون فضای مجازی) حداقل مجازات‌های مقرر در این ماده اعمال می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز ←