ماده ۸‌ قانون مالیات بر ارزش افزوده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

مالیات و عوارضی که مودیان برای خرید کالاها و خدمات مورد نیاز برای انجام فعالیت ‌های اقتصادی خود پرداخت می ‌کنند، به عنوان اعتبار مالیاتی آنان منظور شده‌ و از مالیات و عوارض فروش آنها کسر می‌شود. در صورتی که جمع اعتبار مالیاتی مودی در هر دوره مالیاتی بیشتر از مالیات و عوارض فروش وی باشد، سازمان موظف است‌ مبلغ مازاد را به دوره‌ و یا دوره ‌های بعد منتقل نماید. در صورتی که مودی درخواست کند که مازاد مزبور به وی مسترد گردد، سازمان موظف است حداکثر ظرف یکماه از تاریخ ثبت درخواست، نسبت به استرداد ما‌به ‌التفاوت مذکور از محل وصولی ‌های جاری اقدام نماید، در غیر این صورت، مشمول خسارتی به میزان دو درصد (۲%) در ماه از تاریخ ثبت درخواست نسبت به مبلغ قابل استرداد و مدت تاخیر می ‌باشد که توسط سازمان و از محل وصولی‌ های جاری پرداخت می‌ گردد. متخلفین از اجرای این حکم با درخواست مودی و رای هیات رسیدگی به تخلفات اداری به مجازات بند «د» ماده ‌(۹) قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب ۱۳۷۲/۹/۷ محکوم می ‌شوند.

تبصره ۱

مالیات و عوارض خرید نهاده‌ های مربوط به طرحهای تملک دارایی ‌های سرمایه ‌ای (عمرانی) دولت قابل استرداد نیست و جزء بهای تمام شده دارایی‌ های مزبور منظور می‌ گردد.

تبصره ۲

در صورتی که مودی فقط به عرضه کالاها و ارائه خدمات معاف اشتغال داشته باشد و یا طبق مقررات این قانون کالا و خدمات وی مشمول مالیات و عوارض نباشد، مالیات و عوارض پرداختی بابت خرید نهاده‌ های آنها قابل تهاتر یا استرداد نمی ‌باشد.

تبصره ۳

در صورتی که مودی به عرضه توام کالاها و خدمات مشمول و معاف اشتغال داشته باشد، ‌صرفاً مالیات و عوارضی که بابت خرید نهاده ‌های مورد نیاز برای تولید کالاها و خدمات مشمول پرداخت کرده است، حسب مورد، قابل کسر، تهاتر یا استرداد است.

تبصره ۴

صرف‌ نظر از آنکه مودی به عرضه کالاها و خدمات معاف یا مشمول اشتغال داشته باشد، مالیات وعوارض خرید مربوط به ماشین ‌آلات خطوط تولید وی قابل کسر، تهاتر و استرداد می ‌باشد.

تبصره ۵

آن قسمت از مالیات و عوارض پرداختی مودیان که طبق مقررات این قانون قابل تهاتر یا استرداد نیست، به عنوان هزینه ‌های قابل قبول موضوع قانون مالیات‌ های مستقیم محسوب می‌ شود.

تبصره ۶

‌ - سازمان مکلف است با رعایت تبصره های (۲) و (۴) این ماده ‌مالیات و عوارض پرداختی واحدهای تولیدی یا معدنی دارای مجوز تاسیس را که در دوره‌ های قبل از بهره برداری جهت خرید کالاها و خدمات مورد نیاز برای تاسیس و راه‌ اندازی واحد موردنظر پرداخت کرده ‌اند، مسترد نماید.

تبصره ۷

‌ - مالیات‌ و عوارضی که در موقع خرید کالاها و خدمات توسط شهرداری ‌ها و دهیاری‌ ها برای انجام وظایف و خدمات قانونی پرداخت می ‌گردد، طبق مقررات این قانون قابل تهاتر و یا استرداد است.

تبصره ۸

‌ - مالیات و عوارض پرداخت ‌شده توسط سفارتخانه ‌ها، ماموریت ‌های دیپلماتیک، پست‌ های کنسولی، ماموران دیپلماتیک و کارکنان اداری و فنی آنها که تبعه دولت جمهوری اسلامی ایران نمی ‌باشند، به شرط عمل متقابل و همچنین مالیات و عوارض پرداخت‌ شده توسط دفاتر سازمان‌ های بین ‌المللی و اعضای آنان که مقیم جمهوری اسلامی ایران می ‌باشند (اتباع غیرایرانی)، با ارائه اسناد و مدارک مثبته، قابل استرداد است. نحوه استرداد به موجب دستورالعملی است که توسط وزارتخانه‌ های امور خارجه و امور اقتصادی و دارایی (سازمان) تصویب و ابلاغ می ‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «اعتبار مالیاتی» است. طبق این متن، هر کسب‌وکار (مودی) که برای فعالیت اقتصادی خود کالا یا خدمتی می‌خرد و بابت آن مالیات و عوارض می‌پردازد، این مبلغ به عنوان اعتبار مالیاتی او حساب می‌شود و از مالیات و عوارض فروشش کسر می‌گردد. اگر جمع اعتبار مالیاتی او در یک دوره بیشتر از مالیات و عوارض فروشش باشد، سازمان باید مبلغ اضافه را به دوره یا دوره‌های بعد منتقل کند. اگر مودی درخواست کند که این مازاد به او برگردانده شود، سازمان باید حداکثر تا یک ماه از تاریخ ثبت درخواست، این مابه‌التفاوت را از محل وصولی‌های جاری بپردازد؛ در غیر این صورت، مشمول خسارتی به میزان دو درصد (۲%) در ماه از تاریخ ثبت درخواست نسبت به مبلغ قابل استرداد و مدت تاخیر است که سازمان از محل وصولی‌های جاری می‌پردازد. متن می‌گوید متخلفان از اجرای این حکم، با درخواست مودی و رای هیات رسیدگی به تخلفات اداری، به مجازات بند «د» ماده (۹) قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب ۱۳۷۲/۹/۷ محکوم می‌شوند (این متن فقط به آن ماده ارجاع داده و محتوای آن را بیان نکرده است).

هشت تبصره در ادامه آمده است: (۱) مالیات و عوارض خرید نهاده‌های طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه‌ای (عمرانی) دولت قابل استرداد نیست و جزء بهای تمام‌شده آن دارایی‌ها حساب می‌شود. (۲) اگر مودی فقط کالاها و خدمات معاف عرضه کند یا طبق مقررات این قانون کالا و خدماتش مشمول مالیات و عوارض نباشد، مالیات و عوارض پرداختی بابت خرید نهاده‌های آنها قابل تهاتر یا استرداد نیست. (۳) اگر مودی هم کالا و خدمات مشمول و هم معاف عرضه کند، فقط مالیات و عوارض خرید نهاده‌های مربوط به تولید کالاها و خدمات مشمول، حسب مورد قابل کسر، تهاتر یا استرداد است. (۴) صرف‌نظر از معاف یا مشمول بودن عرضه، مالیات و عوارض خرید ماشین‌آلات خطوط تولید قابل کسر، تهاتر و استرداد است.

(۵) آن قسمت از مالیات و عوارض پرداختی که طبق مقررات این قانون قابل تهاتر یا استرداد نیست، به عنوان هزینه‌های قابل قبول موضوع قانون مالیات‌های مستقیم محسوب می‌شود. (۶) سازمان مکلف است با رعایت تبصره‌های (۲) و (۴) این ماده، مالیات و عوارض پرداختی واحدهای تولیدی یا معدنی دارای مجوز تاسیس را که در دوره‌های قبل از بهره‌برداری برای خرید کالاها و خدمات مورد نیاز برای تاسیس و راه‌اندازی واحد پرداخت کرده‌اند، مسترد کند. (۷) مالیات و عوارضی که شهرداری‌ها و دهیاری‌ها هنگام خرید کالاها و خدمات برای انجام وظایف و خدمات قانونی می‌پردازند، طبق مقررات این قانون قابل تهاتر یا استرداد است. (۸) مالیات و عوارض پرداخت‌شده توسط سفارتخانه‌ها، ماموریت‌های دیپلماتیک، پست‌های کنسولی، ماموران دیپلماتیک و کارکنان اداری و فنی آنها که تبعه دولت جمهوری اسلامی ایران نیستند، به شرط عمل متقابل، و همچنین مالیات و عوارض پرداخت‌شده توسط دفاتر سازمان‌های بین‌المللی و اعضای آنان که مقیم جمهوری اسلامی ایران هستند (اتباع غیرایرانی)، با ارائه اسناد و مدارک مثبته قابل استرداد است؛ نحوه استرداد به موجب دستورالعملی است که وزارتخانه‌های امور خارجه و امور اقتصادی و دارایی (سازمان) تصویب و ابلاغ می‌کنند.

مصادیق واقعی

فرض کنید مریم یک کارگاه تولیدی دارد. برای تولید کالاهایش مواد اولیه‌ای می‌خرد و بابت آن مالیات و عوارض می‌پردازد. این مبلغ به عنوان اعتبار مالیاتی او حساب می‌شود و از مالیات و عوارض فروش محصولاتش کسر می‌گردد. اگر در یک دوره، اعتبار مالیاتی او بیشتر از مالیات و عوارض فروشش باشد، سازمان باید مبلغ اضافه را به دوره یا دوره‌های بعد منتقل کند؛ و اگر مریم درخواست استرداد کند، سازمان باید حداکثر ظرف یک ماه از ثبت درخواست، مبلغ را از محل وصولی‌های جاری بپردازد.
فرض کنید علی فقط کالاها و خدمات معاف عرضه می‌کند و طبق مقررات این قانون، کالا و خدماتش مشمول مالیات و عوارض نیست. طبق تبصره ۲، مالیات و عوارضی که او بابت خرید نهاده‌هایش پرداخته، قابل تهاتر یا استرداد نیست.

سؤالات پرتکرار

اگر مالیات و عوارضی که برای خریدهای کسب‌وکارم پرداخته‌ام بیشتر از مالیات و عوارض فروشم باشد، چه می‌شود؟

طبق این متن، سازمان موظف است مبلغ مازاد را به دوره یا دوره‌های بعد منتقل کند. اگر شما درخواست کنید که مازاد به شما مسترد شود، سازمان موظف است حداکثر ظرف یک ماه از تاریخ ثبت درخواست، مابه‌التفاوت را از محل وصولی‌های جاری بپردازد؛ در غیر این صورت مشمول خسارتی به میزان دو درصد (۲%) در ماه از تاریخ ثبت درخواست نسبت به مبلغ قابل استرداد و مدت تاخیر است.

اگر فقط کالا و خدمات معاف عرضه کنم، مالیات و عوارضی که بابت خریدها پرداخته‌ام برمی‌گردد؟

طبق تبصره ۲ این ماده، اگر فقط به عرضه کالاها و ارائه خدمات معاف اشتغال داشته باشید، یا طبق مقررات این قانون کالا و خدماتتان مشمول مالیات و عوارض نباشد، مالیات و عوارض پرداختی بابت خرید نهاده‌هایتان قابل تهاتر یا استرداد نیست.

اگر هم کالا و خدمات مشمول و هم معاف عرضه کنم، تکلیف مالیات و عوارض خریدهایم چیست؟

طبق تبصره ۳ این ماده، در این حالت صرفاً مالیات و عوارضی که بابت خرید نهاده‌های مورد نیاز برای تولید کالاها و خدمات مشمول پرداخت کرده‌اید، حسب مورد قابل کسر، تهاتر یا استرداد است. همچنین تبصره ۴ می‌گوید صرف‌نظر از معاف یا مشمول بودن عرضه، مالیات و عوارض خرید مربوط به ماشین‌آلات خطوط تولید قابل کسر، تهاتر و استرداد است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مالیات بر ارزش افزوده ←