ماده ۵۰‌ قانون مالیات بر ارزش افزوده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

متن زیر جایگزین ماده ‌(۲۴۴) قانون مالیات‌های مستقیم و تبصره ‌های آن می ‌شود و به این قانون تسری می ‌یابد: «ماده ۲۴۴‌ - مرجع رسیدگی به کلیه اختلاف ‌های مالیاتی جز در مواردی که ضمن مقررات این قانون مرجع دیگری پیش ‌بینی ‌شده‌، هیات حل اختلافات مالیاتی است‌. هر هیات حل اختلاف مالیاتی ‌از سه نفر به‌شرح زیر تشکیل می ‌شود: ۱‌ - یک نفر نماینده سازمان امور مالیاتی کشور ۲‌ - یک نفر از میان قضات بازنشسته یا حقوق دانان مطلع در امور مالیاتی با شرط وثاقت و امانت به درخواست سازمان امور مالیاتی و انتخاب رئیس کل دادگستری هر استان ۳‌ - یک نفر نماینده از اتاق بازرگانی، صنایع و معادن و کشاورزی ایران، اتاق تعاون ایران، جامعه حسابداران رسمی ایران، جامعه مشاوران رسمی مالیاتی ایران، مجامع حرفه ‌ای، اتاق اصناف ایران، شورای اسلامی شهر، کانون وکلا، مرکز وکلا،‌ کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده که برای مدت سه ‌سال منصوب می‌ شوند. مودی همزمان با اعتراض به برگ تشخیص یا مطالبه مالیات یکی از مراجع این بند را به‌عنوان نماینده خود جهت شرکت در جلسات هیات حل اختلاف مالیاتی معرفی می ‌نماید. در صورتی که برگ ‌تشخیص مالیات ابلاغ قانونی شده باشد و یا همزمان با تسلیم ‌اعتراض به برگ تشخیص در مهلت قانونی مودی انتخاب خود را اعلام ننماید، با توجه به نوع فعالیت مودی یا موضوع مالیات مورد رسیدگی، از بین نمایندگان مزبور با رعایت تبصره (۵) این ماده ‌یک نفر انتخاب می ‌شود.

تبصره ۱

جلسات هیاتهای حل اختلاف مالیاتی با حضور هر سه عضو رسمیت می ‌یابد و رای هیات با اکثریت آراء قطعی و لازم ‌الاجراء است، ولی نظر اقلیت باید در متن رای قید گردد.

تبصره ۲

هیاتهای حل اختلاف مالیاتی دارای استقلال کامل بوده و صرفاً اداره امور دبیرخانه ‌ای هیاتهای حل اختلاف مالیاتی و تشکیل جلسات هیاتها به عهده سازمان امور مالیاتی می ‌باشد. انشای رای با رعایت اصل عدالت و بی‌ طرفی کلیه اعضا و متکی به اسناد و مدارک مثبته و دلایل و شواهد متقن در همان جلسه و یا حداکثر ظرف سه روز کاری پس از برگزاری جلسه، توسط نماینده بند (۲) این ماده‌به عمل آمده و به امضای تمامی اعضا می ‌رسد. مودی یا نماینده قانونی وی مجاز به حضور کامل در جلسه و ارائه دفاعیات به صورت کتبی یا شفاهی است. اظهارات شفاهی باید در صورتجلسه قید و به امضای وی برسد. سازمان امور مالیاتی به ‌منظور اعمال نظارت موثر بر عملکرد هیاتهای حل اختلاف مالیاتی، مکلف است نسبت به مستندسازی فرآیند برگزاری جلسات هیات به نحو مقتضی اقدام کند.

تبصره ۳

تعیین حق‌ الزحمه اعضای موضوع بندهای (۲) و (۳) این ماده ‌متناسب با تعداد و مدت جلسات و نیز مراحل، منابع مالیاتی و پرونده‌ های مورد رسیدگی از محل اعتباری ‌که به همین منظور در بودجه سالانه سازمان امور مالیاتی کشور پیش ‌بینی می‌ شود، مطابق دستورالعملی است که توسط سازمان مذکور تهیه و ابلاغ می ‌گردد. حق ‌الزحمه اعضا به‌ صورت متمرکز از طرف سازمان امور مالیاتی کشور به حساب اعضا پرداخت می ‌شود.

تبصره ۴

سازمان امور مالیاتی مکلف است نمایندگان معرفی‌ شده در اجرای بندهای (۲) و (۳) این ماده‌ را به‌عنوان اعضای هیاتهای حل اختلاف مالیاتی بپذیرد و با رعایت تبصره (۵) این ماده‌ از آنها جهت شرکت در هیاتهای مزبور دعوت نماید.

تبصره ۵

اسامی کلیه افراد معرفی‌ شده توسط رئیس کل دادگستری هر استان، مدیر کل مالیاتی استان و مراجع مذکور در بند (۳) این ماده ‌به تفکیک شهرستان ‌ها در سامانه ‌ای که به صورت متمرکز و حداکثر ظرف سه‌ ماه پس از لازم ‌الاجراء شدن این قانون توسط سازمان امور مالیاتی کشور ایجاد می‌ شود، درج می ‌گردد. انتخاب افراد موضوع بندهای (۱)، (۲) و (۳) برای هر پرونده در مواردی که در شهرستان مورد نظر بیشتر از یک نفر وجود داشته باشد، به صورت تصادفی توسط سامانه مزبور انجام می ‌شود. این سامانه مستقیماً زیر نظر رئیس کل سازمان امور مالیاتی، مدیریت می ‌گردد.

تبصره

۶‌ - سازمان امور مالیاتی کشور مکلف است حداقل یک هفته قبل از تشکیل جلسه هیات به نحو مقتضی زمینه دسترسی اعضای هیات حل اختلاف مالیاتی را برابر مقررات مربوط به مندرجات پرونده مورد اعتراض فراهم نماید.

تبصره ۷

‌ - هر یک از افراد مذکور در بندهای (۲) و (۳) این ماده ‌در صورتی که بیشتر از سه جلسه متوالی یا چهار جلسه متناوب در یک سال از حضور در جلسات هیات خودداری نمایند، حکم آنان لغو می ‌شود و رئیس کل دادگستری هر استان و مرجع مربوط، حسب مورد، موظف است ظرف ده ‌روز کاری فرد جایگزین را معرفی نماید.

تبصره ۸

‌ - به منظور اجرای عدالت و اصل استقلال و بی‌ طرفی و رعایت حقوق شهروندی و نظارت موثر، سازمان امور مالیاتی مکلف است ساختار اداره هیاتهای حل اختلاف مالیاتی را به‌ صورت مستقل، تحت عنوان مرکز دادرسی مالیاتی در ساختار خود ذیل رئیس کل سازمان ایجاد نماید. واحدهای دادرسی مالیاتی در هر استان مستقل از اداره کل مالیاتی استان تشکیل می ‌شود.

تبصره ۹

‌ - پس از استقرار سامانه مودیان، ثبت اعتراض توسط مودی، انتخاب یکی از مراجع موضوع بند (۳) این ماده، ارائه هرگونه لایحه به هیاتهای حل اختلاف، مشاهده اسناد، مدارک و اطلاعات مورد نیاز، ابلاغ تاریخ تشکیل جلسات هیات، اطلاع از نتایج دادرسی و هرگونه اطلاع دیگر در خصوص پرونده دادرسی مالیاتی از طریق سامانه مذکور انجام می ‌شود.

تبصره ۱۰

‌ - سازمان امور مالیاتی کشور مکلف است زمینه دسترسی کامل مودی و یا نماینده قانونی وی به مفاد پرونده مورد اعتراض را حداقل یک هفته قبل از تشکیل هیات فراهم نماید.

تبصره ۱۱

‌- عضویت همزمان در فهرست نمایندگان بندهای (۲) و (۳) موضوع این ماده ‌ممنوع است.»

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده ۵۰ قانون مالیات بر ارزش افزوده می‌گوید متنی که در ادامه آمده، جایگزین ماده ۲۴۴ قانون مالیات‌های مستقیم و تبصره‌های آن می‌شود و به این قانون هم تسری می‌یابد. بر اساس آن، مرجع رسیدگی به همه اختلاف‌های مالیاتی، جز مواردی که در همین قانون مرجع دیگری پیش‌بینی شده، هیات حل اختلافات مالیاتی است. هر هیات از سه عضو تشکیل می‌شود: نماینده سازمان امور مالیاتی کشور، یک قاضی بازنشسته یا حقوقدان مطلع در امور مالیاتی با شرط وثاقت و امانت به درخواست سازمان و انتخاب رئیس کل دادگستری استان، و یک نماینده از مراجع فهرست‌شده در بند (۳) که برای مدت سه سال منصوب می‌شود. مودی همزمان با اعتراض، یکی از مراجع بند (۳) را به‌عنوان نماینده خود معرفی می‌کند؛ اگر برگ تشخیص قانوناً ابلاغ شده باشد و مودی در مهلت قانونی انتخاب نکند، نماینده با توجه به نوع فعالیت یا موضوع مالیات و با رعایت تبصره (۵) انتخاب می‌شود.

تبصره‌ها جزئیات را بیان می‌کنند: جلسه با حضور هر سه عضو رسمی است و رای با اکثریت آراء قطعی و لازم‌الاجراء است، ولی نظر اقلیت باید در متن رای قید گردد. هیات‌ها استقلال کامل دارند و فقط اداره امور دبیرخانه‌ای و تشکیل جلسات به عهده سازمان امور مالیاتی است. انشای رای توسط نماینده بند (۲)، در همان جلسه یا حداکثر ظرف سه روز کاری پس از برگزاری جلسه، با امضای تمامی اعضا انجام می‌شود. مودی یا نماینده قانونی‌اش مجاز به حضور کامل در جلسه و ارائه دفاعیات کتبی یا شفاهی است؛ اظهارات شفاهی باید در صورت‌جلسه قید و به امضای وی برسد. سازمان نیز مکلف است فرآیند برگزاری جلسات هیات را مستندسازی کند.

تبصره‌های دیگر درباره حق‌الزحمه اعضای بندهای (۲) و (۳)، پذیرش و دعوت نمایندگان، سامانه متمرکز اسامی و انتخاب تصادفی افراد، دسترسی اعضای هیات و مودی به پرونده حداقل یک هفته قبل از جلسه، لغو حکم عضوی که در جلسات غیبت می‌کند و معرفی جایگزین، ایجاد مرکز دادرسی مالیاتی و واحدهای دادرسی مالیاتی مستقل در استان‌ها، انجام امور از طریق سامانه مودیان پس از استقرار آن، و ممنوعیت عضویت همزمان در فهرست نمایندگان بندهای (۲) و (۳) است.

مصادیق واقعی

علی برگ تشخیص مالیات دریافت می‌کند و می‌خواهد اعتراض کند. طبق این متن، همزمان با اعتراض باید یکی از مراجع موضوع بند (۳) را به‌عنوان نماینده خود برای شرکت در جلسات هیات حل اختلاف مالیاتی معرفی کند؛ اگر در مهلت قانونی این کار را نکند و برگ تشخیص قانوناً ابلاغ شده باشد، انتخاب نماینده با توجه به نوع فعالیت مودی یا موضوع مالیات و با رعایت تبصره (۵) انجام می‌شود.
مریم از افراد مذکور در بند (۲) یا (۳) است و بیش از سه جلسه متوالی یا چهار جلسه متناوب در یک سال از حضور در جلسات هیات خودداری می‌کند. طبق تبصره (۷)، حکم او لغو می‌شود و رئیس کل دادگستری هر استان یا مرجع مربوط، حسب مورد، موظف است ظرف ده روز کاری فرد جایگزین را معرفی کند.

سؤالات پرتکرار

اگر با برگ تشخیص مالیات مخالف باشم، چه مرجعی به اختلاف رسیدگی می‌کند؟

طبق این متن، مرجع رسیدگی به کلیه اختلاف‌های مالیاتی، جز در مواردی که ضمن مقررات همین قانون مرجع دیگری پیش‌بینی شده، هیات حل اختلافات مالیاتی است.

هیات حل اختلاف مالیاتی از چند نفر تشکیل می‌شود و رای آن چگونه صادر می‌شود؟

هیات از سه نفر تشکیل می‌شود: نماینده سازمان امور مالیاتی، یک قاضی بازنشسته یا حقوقدان مطلع با شرایط گفته‌شده، و یک نماینده از مراجع فهرست‌شده در بند (۳). جلسه با حضور هر سه عضو رسمیت می‌یابد و رای هیات با اکثریت آراء قطعی و لازم‌الاجراء است؛ نظر اقلیت باید در متن رای قید گردد.

آیا خودم یا نماینده‌ام می‌توانیم در جلسه هیات دفاع کنیم؟

طبق تبصره (۲)، مودی یا نماینده قانونی وی مجاز به حضور کامل در جلسه و ارائه دفاعیات به صورت کتبی یا شفاهی است. اظهارات شفاهی باید در صورت‌جلسه قید و به امضای وی برسد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مالیات بر ارزش افزوده ←