ماده ۳ قانون شوراهای حل اختلاف

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

حوزه فعالیت شوراها تابع حوزه قضائی بخش یا شهرستان مربوط است.

تبصره ۱

شعب شوراها در شهرها و در صورت لزوم در مراکز دهستان‌ها و روستاها به تشخیص رئیس قوه قضائیه به تعداد لازم تشکیل می‌گردد. رئیس قوه قضائیه می‌تواند این امر را به رئیس مرکز تفویض کند.

تبصره ۲

برای رسیدگی به امور فنی و صنفی در دعاوی و شکایات فی‌مابین اصناف، «شوراهای حل اختلاف تخصصی» قابل تشکیل است. در صورت تشکیل شوراهای حل اختلاف تخصصی مذکور و عدم رد صلاحیت تخصصی خود، دعاوی مربوط منحصراً در این شعب بر اساس احکام این قانون رسیدگی می‌شود. همچنین برای رسیدگی به امور و دعاوی مربوط به احوال شخصیه فی‌مابین اقلیت‌های دینی موضوع اصل سیزدهم (۱۳) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به ترتیب مقرر در این قانون، شوراهای حل اختلاف تخصصی قابل تشکیل است که تشکیل این شوراها مانع از مراجعه اقلیت‌های دینی مذکور به دیگر شوراهای همان حوزه قضائی نیست.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید محدوده‌ای که هر شورای حل اختلاف در آن کار می‌کند، همان محدودهٔ قضائی بخش یا شهرستان مربوط است؛ یعنی شورا در چارچوب همان بخش یا شهرستان فعالیت می‌کند.

تبصره ۱ توضیح می‌دهد که شعبه‌های شورا در شهرها و در صورت لزوم در مراکز دهستان‌ها و روستاها، به تشخیص رئیس قوه قضائیه و به تعداد لازم تشکیل می‌شود. همچنین رئیس قوه قضائیه می‌تواند این کار را به «رئیس مرکز» واگذار کند؛ در متن روشن نشده که منظور از «رئیس مرکز» دقیقاً چه مقامی است.

تبصره ۲ از دو نوع شورای حل اختلاف تخصصی حرف می‌زند: یکی برای امور فنی و صنفی در دعاوی و شکایات میان اصناف، و دیگری برای امور و دعاوی احوال شخصیه میان اقلیت‌های دینی که به اصل سیزدهم قانون اساسی ارجاع داده شده است (متن این ماده محتوای آن اصل را توضیح نمی‌دهد). اگر شورای تخصصی اصناف تشکیل شود و خودِ آن شورا صلاحیت تخصصی‌اش رد نشده باشد، دعاوی مربوط فقط در همان شعبه‌ها و بر اساس احکام این قانون رسیدگی می‌شود. دربارهٔ اقلیت‌های دینی نیز تشکیل این شوراها مانع مراجعهٔ آنان به دیگر شوراهای همان حوزهٔ قضائی نیست.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی در یک شهرستان زندگی می‌کند و با مریم اختلافی دارد؛ اگر موضوع به شورای حل اختلاف برسد، شورای همان حوزهٔ قضائی بخش یا شهرستان محل، مرجع فعالیت است.
فرض کنید دو مغازه‌دار در یک شهر با هم اختلاف صنفی دارند و در آن حوزه شورای حل اختلاف تخصصی اصناف تشکیل شده باشد؛ در این حالت دعوای آن‌ها فقط در همان شعب تخصصی و بر اساس احکام این قانون رسیدگی می‌شود.

سؤالات پرتکرار

شورای حل اختلاف در روستا هم تشکیل می‌شود؟

بر اساس تبصره ۱، شعب شوراها در شهرها و در صورت لزوم در مراکز دهستان‌ها و روستاها به تشخیص رئیس قوه قضائیه و به تعداد لازم تشکیل می‌گردد.

اگر شورای حل اختلاف تخصصی اصناف تشکیل شده باشد، باز هم می‌توان به شورای معمولی مراجعه کرد؟

طبق تبصره ۲، در صورت تشکیل شوراهای حل اختلاف تخصصی و عدم رد صلاحیت تخصصی خود، دعاوی مربوط منحصراً در این شعب و بر اساس احکام این قانون رسیدگی می‌شود.

برای اقلیت‌های دینی هم شورای حل اختلاف تخصصی وجود دارد؟

تبصره ۲ می‌گوید برای رسیدگی به امور و دعاوی احوال شخصیه میان اقلیت‌های دینی موضوع اصل سیزدهم قانون اساسی، شوراهای حل اختلاف تخصصی قابل تشکیل است و تشکیل این شوراها مانع مراجعهٔ آنان به دیگر شوراهای همان حوزهٔ قضائی نیست.

مشاهدهٔ متن کامل قانون شوراهای حل اختلاف ←