ماده ۲۲ فصل سوم قانون شرکت‌های تعاونی

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۳۵۲/۰۴/۰۹

اساسنامه شرکت تعاونی با توجه به مقررات این قانون باید شامل نکات زیر باشد: ۱ - نام (‌با قید کلمه تعاونی) مرکز اصلی و نشانی شرکت، مدت و حوزه عملیات شرکت. ۲ - موضوع و حدود عملیات شرکت. ۳ - شرایط عضویت، مقررات مربوط بقبول یا عدم قبول عضویت، خروج از عضویت (‌اخراج - استعفا - فوت و یا ترک عضویت) حقوق و‌تعهدات اعضاء مسئولیت اعضاء. ۴ - سرمایه و تعداد سهام اولیه، ارزش هر سهم، حداکثر تعداد و میزان سهامی که یک عضو ممکن است داشته باشد، بازپرداخت یا انتقال سهام مقررات مربوط بوکالت یا نمایندگی از طرف عضو. ۵ - مقررات مربوط بمجامع عمومی و ضرب‌ الاجل مربوط بدعوت مجامع مقررات راجع به دستور جلسات مجامع عمومی و حد نصاب ‌برای تشکیل آن و فاصله بین دو جلسه. ۶ - اعضای هیئت مدیره و بازرسان (‌تعداد، نحوه انتخاب، وظایف عزل، استعفا و فوت) و مقررات مربوط بجلسات آنان، تعیین صاحبان امضای ‌مجاز حدود و اختیارات و مسئولیتهای آنان و همچنین تعیین مرجع تصمیم گیرنده برای افتتاح حساب بانکی و نحوه استفاده از وجوه زائد بر احتیاج ‌شرکت. ۷ - سال مالی - مقررات تنظیم ترازنامه و حساب سود و زیان شرکت و گزارشهای هیئت مدیره و بازرسان و طرحها و برنامه ها بودجه مخارج و‌ عملیات شرکت - حسابرسی شرکت. ۸ - طرز عمل شرکت درباره ذخیره قانونی غیرقابل تقسیم و سایر ذخایر. ۹ - سود سالانه سهام و مازاد برگشتی. ۱۰ - طرز عمل شرکت درباره زیان احتمالی. ۱۱ - چگونگی اعلام و آگهی تصمیمات شرکت به اعضاء. ۱۲ - مقررات راجع به عضویت شرکت در سایر شرکتهای تعاونی و اتحادیه‌ های تعاونی. ۱۳ - مقررات مربوط به تغییر اساسنامه. ۱۴ - موارد انحلال و طرز تصفیه شرکت. ۱۵ - امکان ادغام با شرکت تعاونی دیگر و ضوابط آن. ۱۷ - سرمایه‌ گذاری در موسسات تولیدی به منظور رفع نیازمندیهای حرفه‌ ای و شخصی اعضاء با موافقت وزارت تعاون و امور روستاها

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اساسنامهٔ یک شرکت تعاونی باید چه نکاتی را در خود داشته باشد؛ یعنی فهرستی از موضوع‌هایی که باید در اساسنامه نوشته شود. اساسنامه سندی است که می‌گوید شرکت چگونه اداره می‌شود و اعضا چه حقوق و وظایفی دارند. طبق این ماده، اساسنامه باید با توجه به مقررات همین قانون تنظیم شود.

بر اساس فهرست این ماده، اساسنامه باید شامل این موضوع‌ها باشد: نام شرکت با قید کلمه «تعاونی»، مرکز اصلی و نشانی، مدت و حوزهٔ عملیات؛ موضوع و حدود عملیات؛ شرایط عضویت، قبول یا رد عضویت، و خروج از عضویت (اخراج، استعفا، فوت یا ترک عضویت) و حقوق و تعهدات و مسئولیت اعضا؛ سرمایه و تعداد سهام اولیه، ارزش هر سهم، سقف سهام هر عضو، بازپرداخت یا انتقال سهام و مقررات وکالت یا نمایندگی از طرف عضو؛ مقررات مجامع عمومی و مهلت دعوت به مجامع و دستور جلسات و حد نصاب و فاصلهٔ بین دو جلسه.

همچنین موارد مربوط به اعضای هیئت مدیره و بازرسان (تعداد، نحوهٔ انتخاب، وظایف، عزل، استعفا و فوت) و جلسات آنان و صاحبان امضای مجاز و حدود اختیارات و مسئولیت‌هایشان و مرجع تصمیم‌گیرنده برای افتتاح حساب بانکی و نحوهٔ استفاده از وجوه مازاد بر نیاز؛ سال مالی و تنظیم ترازنامه و حساب سود و زیان و گزارش‌ها و برنامه‌ها و بودجه و حسابرسی؛ ذخیرهٔ قانونی غیرقابل تقسیم و سایر ذخایر؛ سود سالانهٔ سهام و مازاد برگشتی؛ نحوهٔ برخورد با زیان احتمالی؛ چگونگی اعلام و آگهی تصمیمات به اعضا؛ عضویت در سایر تعاونی‌ها و اتحادیه‌های تعاونی؛ تغییر اساسنامه؛ موارد انحلال و نحوهٔ تصفیه؛ امکان ادغام با تعاونی دیگر و ضوابط آن؛ و سرمایه‌گذاری در موسسات تولیدی برای رفع نیازمندی‌های حرفه‌ای و شخصی اعضا با موافقت وزارت تعاون و امور روستاها.

یک نکتهٔ شکلی: در متن این ماده، شمارهٔ ردیف‌ها از ۱ تا ۱۵ و سپس ۱۷ آمده و ردیف ۱۶ در متن دیده نمی‌شود؛ دربارهٔ اینکه این موضوع سهوی است یا نه، متن چیزی نمی‌گوید.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی، مریم و چند نفر دیگر می‌خواهند یک تعاونی تشکیل دهند. پیش از ثبت، باید اساسنامه‌ای بنویسند که در آن مثلاً ارزش هر سهم، سقف سهامی که هر عضو می‌تواند داشته باشد و نحوهٔ خروج عضو را مشخص کنند؛ این ماده می‌گوید این موضوع‌ها باید در اساسنامه بیاید.
در همان تعاونی فرضی، اگر اعضا بخواهند تصمیم بگیرند پول اضافی شرکت در یک موسسهٔ تولیدی سرمایه‌گذاری شود، اساسنامه باید موضوع سرمایه‌گذاری در موسسات تولیدی برای رفع نیازمندی‌های حرفه‌ای و شخصی اعضا و لزوم موافقت وزارت تعاون و امور روستاها را در خود داشته باشد.

سؤالات پرتکرار

اساسنامهٔ تعاونی حتماً باید چه چیزهایی داشته باشد؟

طبق این ماده باید شامل موضوع‌های فهرست‌شده باشد؛ از جمله نام با قید کلمه «تعاونی»، نشانی و مرکز اصلی، مدت و حوزهٔ عملیات، موضوع و حدود عملیات، شرایط عضویت و خروج از آن، سرمایه و سهام، مقررات مجامع عمومی، هیئت مدیره و بازرسان، سال مالی و ترازنامه، ذخایر، سود و زیان، نحوهٔ اطلاع‌رسانی به اعضا، عضویت در تعاونی‌ها و اتحادیه‌ها، تغییر اساسنامه، انحلال و تصفیه، ادغام، و سرمایه‌گذاری در موسسات تولیدی با موافقت وزارت تعاون و امور روستاها.

آیا اساسنامه می‌تواند شرایط اخراج یا استعفای عضو را خودش تعیین کند؟

این ماده «خروج از عضویت» را که شامل اخراج، استعفا، فوت و ترک عضویت است، و همچنین شرایط عضویت و قبول یا رد عضویت و حقوق و تعهدات و مسئولیت اعضا را از موضوع‌هایی می‌داند که باید در اساسنامه ذکر شود. متن جزئیات این شرایط را خودش تعیین نکرده است.

در این ماده دربارهٔ سنوات مالی و حسابرسی چه آمده است؟

فقط این‌که اساسنامه باید شامل سال مالی، مقررات تنظیم ترازنامه و حساب سود و زیان، گزارش‌های هیئت مدیره و بازرسان، طرح‌ها و برنامه‌ها و بودجهٔ مخارج و عملیات شرکت، و حسابرسی شرکت باشد. جزئیات بیشتر در این متن نیامده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون شرکت‌های تعاونی ←
ماده ۲۲ فصل سوم قانون شرکت‌های تعاونی — لویادسک