ماده ۱۸ فصل دوم قانون شرکت‌های تعاونی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۳۵۲/۰۴/۰۹

انواع شرکتهای تعاونی در سه رشته تعاونی به شرح زیر طبقه‌ بندی میشود: ۱ - رشته کشاورزی: شامل تعاونیهای کشاورزی و روستائی. ۲ - رشته مصرف: شامل تعاونیهای مصرف‌ کنندگان مسکن اعتبار و آموزشگاهها. ۳ - رشته کار و پیشه: شامل تعاونیهای کار، تعاونیهای حرف و صنایع دستی، تعاونیهای صنایع کوچک، تعاونیهای تهیه و توزیع، تعاونیهای مشاغل ‌آزاد و تعاونیهای صیادان. ‌تبصره ۱ (اصلاحی ۱۳۵۴/۰۲/۲۴)- هر یک از شرکتهای تعاونی در رشته‌ های «‌مصرف» یا «‌کار و پیشه» که با عضویت کارگران و سایر کارکنان صنایع و خدمات و حرف تشکیل ‌شود و حداقل سه چهارم اعضای شرکت نزد سازمان بیمه‌ های اجتماعی بیمه باشند شرکت تعاونی کارگری خوانده میشود.

تبصره ۲الحاقی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵

جمع بین هدفها و عملیات انواع شرکتهای تعاونی از یک رشته یا از رشته‌ های سه گانه فوق در صورتی ممکن خواهد بود که به سبب اوضاع و احوال و شرایط خاص و مقتضیات محلی مجوز آن قبلا از وزارت تعاون و امور روستاها تحصیل شده باشد و این شرکت‌ ها میتوانند عضویت ‌اتحادیه‌ های تعاونی رشته های مربوط را نیز داشته باشند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده شرکت‌های تعاونی را در سه رشته اصلی دسته‌بندی می‌کند: رشته کشاورزی، رشته مصرف و رشته کار و پیشه. برای هر رشته هم نمونه‌هایی آورده شده است؛ مثلاً رشته کشاورزی شامل تعاونی‌های کشاورزی و روستائی است و رشته مصرف شامل تعاونی‌های مصرف‌کنندگان، مسکن، اعتبار و آموزشگاه‌هاست.

تبصره ۱ می‌گوید اگر یک شرکت تعاونی در رشته «مصرف» یا «کار و پیشه» با عضویت کارگران و سایر کارکنان صنایع و خدمات و حرف تشکیل شود و حداقل سه‌چهارم اعضای آن نزد سازمان بیمه‌های اجتماعی بیمه باشند، «تعاونی کارگری» نامیده می‌شود.

تبصره ۲ دربارهٔ جمع کردن هدف‌ها و عملیات انواع تعاونی‌ها از یک رشته یا از هر سه رشته است. چنین کاری فقط وقتی ممکن است که به دلیل اوضاع و احوال و شرایط خاص و مقتضیات محلی، قبلاً مجوز آن از وزارت تعاون و امور روستاها گرفته شده باشد. همچنین این شرکت‌ها می‌توانند عضویت اتحادیه‌های تعاونی رشته‌های مربوط را داشته باشند.

مصادیق واقعی

فرض کنید مریم و چند کارگر یک کارخانه، یک تعاونی در رشته مصرف تشکیل بدهند و حداقل سه‌چهارم اعضا نزد سازمان بیمه‌های اجتماعی بیمه باشند؛ بر اساس تبصره ۱، این شرکت تعاونی کارگری خوانده می‌شود.
فرض کنید علی و شرکایش بخواهند یک تعاونی داشته باشند که هدف‌ها و عملیات آن هم‌زمان از رشته کشاورزی و رشته مصرف باشد؛ بر اساس تبصره ۲، این کار فقط در صورت گرفتن مجوز قبلی از وزارت تعاون و امور روستاها ممکن است.

سؤالات پرتکرار

شرکت‌های تعاونی در این ماده به چند رشته تقسیم می‌شوند؟

به سه رشته: رشته کشاورزی، رشته مصرف و رشته کار و پیشه.

چه زمانی یک شرکت تعاونی «تعاونی کارگری» نامیده می‌شود؟

وقتی در رشته‌های «مصرف» یا «کار و پیشه» باشد، با عضویت کارگران و سایر کارکنان صنایع و خدمات و حرف تشکیل شود و حداقل سه‌چهارم اعضای شرکت نزد سازمان بیمه‌های اجتماعی بیمه باشند.

آیا یک تعاونی می‌تواند هدف‌ها و عملیات چند رشته را با هم داشته باشد؟

طبق تبصره ۲، این کار به سبب اوضاع و احوال و شرایط خاص و مقتضیات محلی فقط در صورتی ممکن است که قبلاً مجوز آن از وزارت تعاون و امور روستاها گرفته شده باشد. همچنین این شرکت‌ها می‌توانند عضویت اتحادیه‌های تعاونی رشته‌های مربوط را داشته باشند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون شرکت‌های تعاونی ←
ماده ۱۸ فصل دوم قانون شرکت‌های تعاونی — لویادسک