ماده ۱۵ فصل دوم قانون شرکت‌های تعاونی

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

از محل درآمد ویژه سالانه شرکتهای تعاونی مبالغ زیر کسر و بحسابهای مربوط منظور میشود: ۱ - حداقل ۱۲ درصد به حساب ذخیره قانونی غیرقابل تقسیم. ‌احتساب مبالغ مربوط از محل درآمد حاصل از معاملات با اعضاء در حساب ذخیره مندرج در این بند تا زمانی که مبلغ کل ذخیره حاصل از درآمدهای‌ مذکور بمیزان معدل سرمایه سه سال اخیر شرکت نرسیده باشد الزامی خواهد بود، ولی مبالغ حاصل از معاملات با غیراعضاء و سایر درآمدهای مجاز ‌شرکت که خارج از حدود عملیات جاری آن باشد بدون رعایت معدل مذکور همه‌ ساله به حساب ذخیره قانونی غیرقابل تقسیم منتقل میشود. ۲ (اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵)- سه درصد از درآمد ویژه سالانه برای توسعه تعلیمات و آموزش تعاون در منطقه تعاونی مربوط و در سراسر کشور در اختیار اتحادیه تعاونی نظارت و ‌هماهنگی منطقه ای و مرکزی رشته مربوطه و تا زمانی که اتحادیه های مزبور تشکیل نشده اند در اختیار وزارت تعاون و امور روستاها... الخ» ۳ - ذخایر دیگری که در اساسنامه مقرر شده باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید تعاونی‌ها باید از «درآمد ویژه سالانه» خود — یعنی سود ویژه‌ای که در سال به دست می‌آید — مبلغ‌هایی را کنار بگذارند و به حساب‌های مشخصی واریز کنند. سه مورد در متن آمده است: نخست، دست‌کم ۱۲ درصد به حساب «ذخیره قانونی غیرقابل تقسیم»؛ دوم، سه درصد برای گسترش آموزش و تعلیمات تعاون در منطقه تعاونی مربوط و در سراسر کشور؛ سوم، ذخیره‌های دیگری که در اساسنامه خود تعاونی پیش‌بینی شده باشد.

دربارهٔ بند ۱، متن یک شرط زمانی هم می‌گذارد: کسر مبالغی که از درآمد معاملات با اعضا به دست می‌آید و ریختن آن به این حساب ذخیره، تا زمانی لازم است که جمع این ذخیره به اندازهٔ «معدل سرمایه سه سال اخیر شرکت» نرسیده باشد. اما مبالغی که از معاملات با غیراعضا و سایر درآمدهای مجاز شرکت که بیرون از محدودهٔ عملیات جاری آن است به دست می‌آید، بدون توجه به آن معدل، هر ساله به حساب ذخیره قانونی غیرقابل تقسیم منتقل می‌شود.

دربارهٔ بند ۲، این سه درصد در اختیار اتحادیهٔ تعاونی نظارت و هماهنگی منطقه‌ای و مرکزی رشتهٔ مربوطه قرار می‌گیرد و تا وقتی این اتحادیه‌ها تشکیل نشده‌اند، در اختیار وزارت تعاون و امور روستاها است. متن این بند با «... الخ» پایان یافته و ادامهٔ آن در همین متن نیامده است؛ بنابراین بخش پایانی آن برای من مبهم است. همچنین این ماده به مواد دیگری ارجاع نداده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید تعاونی «الف» در پایان سال درآمد ویژه‌ای داشته باشد؛ در این صورت باید دست‌کم ۱۲ درصد آن را به حساب ذخیره قانونی غیرقابل تقسیم و سه درصد آن را برای آموزش تعاون کنار بگذارد و اگر اساسنامه‌اش ذخیرهٔ دیگری هم پیش‌بینی کرده باشد، آن را نیز اعمال کند.
تعاونی «ب» از معامله با اعضای خود درآمدی به دست آورده است؛ تا وقتی جمع ذخیرهٔ حاصل از این درآمدها به اندازهٔ معدل سرمایه سه سال اخیر شرکت نرسیده، باید این مبالغ را به حساب ذخیره قانونی غیرقابل تقسیم ببرد. اما اگر همین تعاونی از معامله با غیراعضا یا از درآمدهای مجاز خارج از عملیات جاری خود پولی به دست آورد، آن مبالغ بدون رعایت آن معدل، هر سال به همان حساب ذخیره منتقل می‌شود.

سؤالات پرتکرار

تعاونی‌ها باید چه بخشی از سود سالانه‌شان را کنار بگذارند؟

بر اساس این ماده، دست‌کم ۱۲ درصد به حساب ذخیره قانونی غیرقابل تقسیم، سه درصد برای توسعه تعلیمات و آموزش تعاون، و همچنین ذخیره‌های دیگری که در اساسنامه تعاونی مقرر شده است.

این ذخیره ۱۲ درصدی همیشه باید کنار گذاشته شود؟

متن بین دو حالت تفاوت می‌گذارد: برای درآمد حاصل از معاملات با اعضا، این کار تا زمانی الزامی است که جمع ذخیره به اندازهٔ معدل سرمایه سه سال اخیر شرکت نرسیده باشد؛ اما مبالغ حاصل از معاملات با غیراعضا و سایر درآمدهای مجاز شرکت که خارج از حدود عملیات جاری آن است، بدون رعایت این معدل و همه‌ساله به حساب ذخیره قانونی غیرقابل تقسیم منتقل می‌شود.

آن سه درصد آموزش تعاون به چه کسی داده می‌شود؟

طبق بند ۲، در اختیار اتحادیهٔ تعاونی نظارت و هماهنگی منطقه‌ای و مرکزی رشتهٔ مربوطه قرار می‌گیرد و تا زمانی که این اتحادیه‌ها تشکیل نشده‌اند، در اختیار وزارت تعاون و امور روستاها است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون شرکت‌های تعاونی ←
ماده ۱۵ فصل دوم قانون شرکت‌های تعاونی — لویادسک