ماده ۷۲ قانون دیوان عدالت اداری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰

شعبه تجدیدنظر در صورتی که قرار مورد تجدیدنظرخواهی را مطابق قانون تشخیص دهد، آن را تأیید می‌کند، در غیر این صورت چنانچه قرار صادره را منطبق با هیچ یک از موارد صدور قرار رد تشخیص ندهد پس از نقض قرار، پرونده را برای رسیدگی ماهوی به شعبه صادرکننده قرار عودت می‌دهد.

تبصره ۱الحاقی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰

شعبه بدوی مکلف به تبعیت از رأی شعبه تجدیدنظر است؛ لیکن در صورتی که امر جدیدی حادث شود که امکان رسیدگی ماهوی فراهم نباشد، شعبه مذکور می‌تواند قرار مقتضی را صادر کند.

تبصره ۲الحاقی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰

هر گاه شعبه تجدیدنظر، رسیدگی به شکایت را در صلاحیت سایر مراجع قضائی تشخیص دهد با صدور قرار عدم صلاحیت، پرونده را به مرجع مذکور ارسال می‌کند و در صورتی که رسیدگی به شکایت را در صلاحیت مراجع غیرقضائی بداند، حسب مورد قرار رد شکایت یا نقض رأی بدوی و قرار رد شکایت صادر می‌کند و شاکی را به مرجع صالح دلالت می‌نماید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید وقتی پرونده‌ای به شعبه تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌رسد، این شعبه باید قرار صادرشده در مرحله قبل را بررسی کند. اگر ببیند آن قرار درست و مطابق قانون است، آن را تأیید می‌کند. اما اگر قرار را منطبق با هیچ‌یک از مواردی که می‌شود قرار رد صادر کرد نداند، قرار را نقض می‌کند و پرونده را به همان شعبه‌ای که قرار را صادر کرده بود برمی‌گرداند تا به اصل موضوع (رسیدگی ماهوی) رسیدگی کند.

تبصره ۱ می‌گوید شعبه بدوی باید از رأی شعبه تجدیدنظر پیروی کند، ولی اگر بعداً موضوع تازه‌ای پیش بیاید که امکان رسیدگی به اصل موضوع را نباشد، می‌تواند قرار مناسب را صادر کند. تبصره ۲ دربارهٔ صلاحیت است: اگر شعبه تجدیدنظر ببیند رسیدگی به شکایت در صلاحیت مراجع قضائی دیگر است، قرار عدم صلاحیت می‌دهد و پرونده را به آن مرجع می‌فرستد؛ و اگر ببیند صلاحیت با مراجع غیرقضائی است، بسته به مورد قرار رد شکایت یا نقض رأی بدوی همراه با قرار رد شکایت صادر می‌کند و شاکی را به مرجع صالح راهنمایی می‌کند.

مصادیق واقعی

مریم در دیوان عدالت اداری شکایتی مطرح کرده و شعبه بدوی با صدور قراری، شکایت او را رد کرده است. پرونده به شعبه تجدیدنظر می‌رود. اگر شعبه تجدیدنظر آن قرار را مطابق قانون بداند، آن را تأیید می‌کند و پرونده در همان مرحله تمام می‌شود.
علی شکایتی را در دیوان مطرح کرده و شعبه بدوی قرار رد صادر کرده است. شعبه تجدیدنظر می‌بیند این قرار با هیچ‌یک از موارد صدور قرار رد منطبق نیست؛ پس قرار را نقض می‌کند و پرونده را برای رسیدگی به اصل موضوع به همان شعبه‌ای که قرار را صادر کرده بود برمی‌گرداند.

سؤالات پرتکرار

اگر شعبه تجدیدنظر قرار شعبه بدوی را تأیید کند، تکلیف پرونده چیست؟

بر اساس همین متن، شعبه تجدیدنظر قرار را تأیید می‌کند؛ در این حالت متن دربارهٔ ادامهٔ پرونده چیز دیگری نگفته است.

اگر شعبه تجدیدنظر قرار را قبول نداشته باشد، خودش به اصل شکایت رسیدگی می‌کند؟

طبق متن، اگر قرار را منطبق با هیچ‌یک از موارد صدور قرار رد نداند، قرار را نقض می‌کند و پرونده را برای رسیدگی ماهوی به شعبه‌ای که قرار را صادر کرده بود برمی‌گرداند.

اگر شعبه تجدیدنظر بگوید رسیدگی به شکایت در صلاحیت مراجع غیرقضائی است، چه اتفاقی می‌افتد؟

بر اساس تبصره ۲، در این حالت بسته به مورد، قرار رد شکایت یا نقض رأی بدوی همراه با قرار رد شکایت صادر می‌کند و شاکی را به مرجع صالح راهنمایی می‌کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون دیوان عدالت اداری ←
ماده ۷۲ قانون دیوان عدالت اداری — لویادسک