ماده ۳ قانون دیوان عدالت اداری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر شعبه بدوی دیوان از یک رئیس یا دادرس علی‌البدل و هر شعبه تجدیدنظر از یک رئیس و دو مستشار تشکیل می‌شود. شعبه تجدیدنظر با حضور دو عضو رسمیت می‌یابد و ملاک صدور رای، نظر اکثریت است. آراء شعب تجدیدنظر دیوان قطعی است.

تبصره ۱اصلاحی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰

چنانچه جلسه شعبه تجدیدنظر با حضور دو عضو رسمیت یابد و هنگام صدور رای اختلاف نظر حاصل شود، یک عضو مستشار توسط رئیس دیوان به آنان اضافه می‌شود. در صورت عدم حضور رئیس شعبه تجدیدنظر، اداره شعبه به عهده عضو مستشاری است که سابقه قضایی بیشتری دارد.

تبصره ۲الحاقی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰

شکایات و اعتراضات اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از عمومی و خصوصی از آراء و تصمیمات مراجع اختصاصی اداری موضوع بند (۲) ماده (۱۰) این قانون مستقیماً در شعب تجدیدنظر مطرح و مورد رسیدگی قرار می‌گیرد، رای صادره قطعی است. سایر شکایات و اعتراضات در شعب بدوی رسیدگی می‌شود. پس از لازم الاجرا شدن این قانون پرونده های موجود در شعب بدوی و تجدیدنظر مطابق صلاحیت زمان ثبت دادخواست رسیدگی می‌شود.

تبصره ۳الحاقی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰

مقصود از مراجع اختصاصی اداری کلیه مراجع و هیات هایی است که به موجب قوانین و مقررات قانونی، خارج از مراجع قضایی تشکیل می‌شوند و اقدام به رسیدگی به اختلافات، تخلفات و شکایاتی می کنند که در صلاحیت آنها قرار داده شده است؛ نظیر هیات های رسیدگی به تخلفات اداری، کمیسیون های مواد (۹۹) و (۱۰۰) قانون شهرداری مصوب ۱۳۳۴/۴/۱۱ با اصلاحات و الحاقات بعدی، هیات‌های حل اختلاف مالیاتی، هیات‌های حل اختلاف کارگر و کارفرما و کمیسیون‌ها و هیات‌هایی که به موجب قوانین و مقررات قانونی تشخیص موضوعاتی از قبیل صلاحیت‌های علمی، تخصصی، امنیتی و گزینشی به عهده آنها واگذار شده باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید دیوان عدالت اداری دو نوع شعبه دارد: شعبه بدوی که با یک رئیس یا دادرس علی‌البدل اداره می‌شود، و شعبه تجدیدنظر که از یک رئیس و دو مستشار تشکیل می‌شود. شعبه تجدیدنظر با حضور دو عضو رسمی می‌شود، اما رأی با نظر اکثریت صادر می‌شود و رأی شعب تجدیدنظر قطعی است.

تبصره ۱ حالت خاصی را توضیح می‌دهد: اگر جلسه تجدیدنظر با دو عضو رسمی شود و در هنگام صدور رأی میان آن دو اختلاف پیش بیاید، رئیس دیوان یک مستشار دیگر به آن‌ها اضافه می‌کند. همچنین اگر رئیس شعبه تجدیدنظر حاضر نباشد، اداره شعبه به عهده مستشاری است که سابقه قضایی بیشتری دارد.

تبصره ۲ می‌گوید شکایت‌های اشخاص حقیقی و حقوقی (عمومی و خصوصی) از آراء و تصمیمات «مراجع اختصاصی اداری» که در بند (۲) ماده (۱۰) همین قانون آمده، مستقیماً در شعب تجدیدنظر مطرح می‌شود و رأی آن قطعی است؛ بقیه شکایت‌ها در شعب بدوی رسیدگی می‌شود. پرونده‌های موجود، بر اساس صلاحیت زمان ثبت دادخواست رسیدگی می‌شوند. تبصره ۳ توضیح می‌دهد منظور از مراجع اختصاصی اداری چیست: مراجع و هیئت‌هایی که خارج از مراجع قضایی تشکیل می‌شوند و به اختلافات، تخلفات و شکایاتی رسیدگی می‌کنند که در صلاحیتشان گذاشته شده است، و چند نمونه مثل هیئت‌های رسیدگی به تخلفات اداری، کمیسیون‌های مواد (۹۹) و (۱۰۰) قانون شهرداری، هیئت‌های حل اختلاف مالیاتی و هیئت‌های حل اختلاف کارگر و کارفرما را نام می‌برد.

مصادیق واقعی

علی کارمند است و هیئت رسیدگی به تخلفات اداری درباره او تصمیمی گرفته است. بر اساس تبصره ۲، اگر این تصمیم از مصادیق بند (۲) ماده (۱۰) باشد، علی شکایت خود را مستقیماً در شعبه تجدیدنظر مطرح می‌کند و رأی صادره قطعی است.
مریم از یک تصمیم اداری شکایت دارد که در فهرست بند (۲) ماده (۱۰) قرار نمی‌گیرد؛ بر اساس همین متن، شکایت او در شعبه بدوی رسیدگی می‌شود.

سؤالات پرتکرار

رأی شعبه تجدیدنظر دیوان عدالت اداری قابل اعتراض دوباره است؟

بر اساس همین متن، آراء شعب تجدیدنظر دیوان قطعی است.

اگر در شعبه تجدیدنظر فقط دو عضو حاضر باشند و با هم اختلاف نظر پیدا کنند چه اتفاقی می‌افتد؟

بر اساس تبصره ۱، یک عضو مستشار توسط رئیس دیوان به آنان اضافه می‌شود.

شکایت از هیئت‌های حل اختلاف مالیاتی یا هیئت‌های حل اختلاف کارگر و کارفرما در کدام شعبه رسیدگی می‌شود؟

این متن این هیئت‌ها را نمونه‌ای از مراجع اختصاصی اداری می‌داند؛ درباره شکایت از آراء و تصمیمات مراجع اختصاصی اداری موضوع بند (۲) ماده (۱۰) این قانون می‌گوید مستقیماً در شعب تجدیدنظر مطرح و رسیدگی می‌شود و رأی آن قطعی است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون دیوان عدالت اداری ←
ماده ۳ قانون دیوان عدالت اداری — لویادسک