ماده ۹۶ قانون حمایت از مالکیت صنعتی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

موارد زیر به‌عنوان علامت تجاری، قابل ثبت نیست: ۱- علامتی که کالاها یا خدمات یک شخص را از کالاها یا خدمات اشخاص دیگر متمایز نسازد. ۲- علامتی که مفاد آن یا بهره‌برداری از آن، خلاف موازین شرعی، قانونی و یا نظم عمومی بوده یا موجب وهن مقدسات دینی ‌گردد. ۳- علامتی که موجب گمراهی عموم، به‌ویژه در مورد مبدا جغرافیایی کالاها یا خدمات یا خصوصیات آنها از قبیل نوع، کیفیت، کمیت و قیمت شود. ۴- علامتی که عین علامت یا نام تجاری باشد که قبلاً برای همان کالاها یا خدمات در ایران معروف شده است‌. ۵ - علامتی که عین، شبیه یا ترجمه علامت یا نام تجاری باشد که قبلاً برای همان کالاها یا خدمات یا برای کالاها یا خدمات مشابه در ایران معروف شده است، مشروط بر آنکه موجب گمراهی عموم شود. ۶ - علامتی که شبیه یا ترجمه علامت یا نام تجاری باشد که قبلاً برای همان کالاها یا خدمات در ایران به ثبت رسیده یا ثبت آن تقاضا شده یا دارای حق تقدم است، مشروط بر آنکه موجب گمراهی عموم شود. ۷- علامتی که عین، شبیه یا ترجمه علامت یا نام تجاری باشد که قبلاً برای کالاها یا خدمات دیگری در ایران معروف شده یا به ثبت رسیده یا ثبت آن تقاضا شده یا دارای حق تقدم است، مشروط بر آنکه موجب گمراهی گردد یا به منافع مالک علامت قبلی لطمه وارد سازد. ۸ - علامتی که عین یا شبیه نشان نظامی‌، پرچم‌، یا سایر نشان‌های مملکتی یا نام یا نام اختصاری یا حروف اول یک نام یا نشان رسمی متعلق به یک کشور، سازمان بین‌الدّولی یا سازمان‌هایی که تحت معاهده(کنوانسیون)های بین‌المللی تاسیس شده‌اند، بوده یا موارد مذکور یکی از اجزای آن علامت باشد، مگر آنکه مقام صلاحیتدار کشور مربوط یا سازمان ذی‌ربط، اجازه ثبت آن‌ را صادر کرده باشد؛ ۹- علامتی که عین یا به‌طرز گمراه‌کننده‌ای شبیه علائم مربوط به دوران تاریخی یا آثار باستانی باشد. ۱۰- علامتی که عین یا شبیه علائمی باشد که سازمان‌ها و مراجع تاییدکننده، از قبیل سازمان ملی استاندارد ایران و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برای تایید کالاها و خدمات صادر می‌نمایند. ۱۱- علامتی که عین طرح صنعتی ثبت‌شده دیگری برای همان کالاها یا خدمات باشد.

تبصره

منظور از علائم معروف، علائم مذکور در ماده (۶) مکرر معاهده (کنوانسیون) پاریس برای حمایت از مالکیت صنعتی بوده و تشخیص آن بر عهده مرجع ثبت است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده فهرست می‌کند چه علامت‌هایی را نمی‌توان به‌عنوان «علامت تجاری» ثبت کرد؛ یعنی ۱۱ مورد که هر کدام یکی از ممنوعیت‌های ثبت است. به‌طور ساده، علامتی که نتواند کالا یا خدمات یک person را از دیگری جدا کند، یا مخالف موازین شرعی، قانونی و نظم عمومی باشد یا موجب وهن مقدسات دینی شود، یا مردم را گمراه کند (مثلاً دربارهٔ مبدأ جغرافیایی، نوع، کیفیت، کمیت و قیمت)، قابل ثبت نیست.

همچنین علامتی که با علامت یا نام تجاری دیگری — چه معروف‌شده و چه ثبت‌شده یا تقاضاشده یا دارای حق تقدم — یکسان، شبیه یا ترجمهٔ آن باشد، در شرایطی که در متن گفته شده (مثل همان کالاها یا خدمات، یا خدمات مشابه، و مشروط به گمراهی عموم یا لطمه به منافع مالک قبلی)، قابل ثبت نیست. نشان‌های نظامی، پرچم و نشان‌های مملکتی و نام‌ها یا نشان‌های رسمی کشورها و سازمان‌های بین‌المللی هم جز با اجازهٔ مقام صلاحیتدار کشور یا سازمان مربوط قابل ثبت نیستند؛ همچنین علائم گمراه‌کننده شبیه علائم دوران تاریخی یا آثار باستانی، علائمی که مراجع تأییدکننده مثل سازمان ملی استاندارد ایران و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی صادر می‌کنند، و علامتی که عین طرح صنعتی ثبت‌شدهٔ دیگری برای همان کالاها یا خدمات است.

تبصرهٔ این ماده می‌گوید منظور از «علائم معروف»، علائم مذکور در ماده (۶) مکرر کنوانسیون پاریس برای حمایت از مالکیت صنعتی است و تشخیص معروف بودن آن بر عهدهٔ مرجع ثبت است. این متن فقط ارجاع می‌دهد و محتوای آن ماده را بیان نکرده است.

مصادیق واقعی

علی می‌خواهد برای محصولات غذایی خود یک علامت تجاری ثبت کند، اما علامتی را انتخاب کرده که شبیه نام تجاری معروف یک شرکت دیگر برای همان کالاهاست و ممکن است مردم را گمراه کند؛ بر اساس بندهای این ماده، چنین علامتی قابل ثبت نیست.
مریم می‌خواهد علامتی ثبت کند که در آن از پرچم یک کشور استفاده شده است؛ طبق بند ۸ این ماده، این کار ممکن نیست مگر اینکه مقام صلاحیتدار آن کشور یا سازمان مربوطه اجازهٔ ثبت آن را صادر کرده باشد.

سؤالات پرتکرار

اگر علامت تجاری‌ام نتواند محصولات مرا از محصولات دیگران جدا کند، باز هم می‌توانم آن را ثبت کنم؟

نه؛ بر اساس بند ۱ این ماده، علامتی که کالاها یا خدمات یک شخص را از کالاها یا خدمات اشخاص دیگر متمایز نسازد، قابل ثبت نیست.

آیا می‌توانم علامتی را ثبت کنم که عین طرح صنعتی ثبت‌شدهٔ شخص دیگری برای همان کالاها یا خدمات است؟

نه؛ بند ۱۱ این ماده چنین علامتی را قابل ثبت نمی‌داند.

منظور از «علائم معروف» در این ماده چیست و چه کسی آن را تشخیص می‌دهد؟

طبق تبصرهٔ این ماده، منظور علائم مذکور در ماده (۶) مکرر کنوانسیون پاریس برای حمایت از مالکیت صنعتی است و تشخیص معروف بودن آن بر عهدهٔ مرجع ثبت است. خودِ محتوای آن ماده در این متن توضیح داده نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون حمایت از مالکیت صنعتی ←